معرفی هنرمندان - پایگاه خبری تخصصی اتاق روشن پرس

در دنیایی که بسیاری از عکاسان تنها برای شبکه‌های اجتماعی تصویرسازی می‌کنند، هستند کسانی که دوربین را به دست می‌گیرند تا معنایی عمیق‌تر به روزمرگی‌ها ببخشند. در این گفت‌وگو، با یک عکاس مد همراه می‌شویم که در جستجوی اصالت، خیابان را به استودیو ترجیح می‌دهد.

عکاسی جنگ، تنها ثبتِ تیر و ترکش و میدانِ نبرد نیست؛ بلکه ثبتِ لحظاتی است که انسان در مرزِ باریکِ مرگ و زندگی، حقیقتِ وجودیِ خود را عریان می‌کند. مهدی منعم، عکاسِ پیشکسوت، در این یادداشتِ تأمل‌برانگیز، از مواجهه‌ی خود با این واقعیت می‌گوید و بر این باور است که رسالتِ عکاس، نه زیبایی‌شناسیِ خشونت، بلکه نگاهبانی از «رنجِ انسان» است تا در هیاهوی تاریخ، گم نشود.

منوچهر قلمچی، از نام‌های ماندگار در تاریخ عکاسی خبری ایران است که سال‌ها با دوربین خود در روزنامه اطلاعات، وقایع سیاسی و اجتماعی کشور را ثبت کرد. او که در دوران دفاع مقدس با داوطلب شدن برای حضور در خط مقدم، به عکاسی از لحظات سرنوشت‌ساز تاریخ معاصر پرداخت، اکنون با نگاهی منتقدانه به سیر تحول عکاسی خبری، میراثی از تجربه‌های ناب آن دوران را در کارنامه خود دارد.

مایکل بلک‌شایر (Michael Blackshire)، مستندساز و عکاس ۳۲ ساله، با تولید مستند «صداها در آینه» (Voices in the Mirror)، توانسته است به فهرست نهایی جایزه اسکار دانشجویی ۲۰۲۶ راه یابد؛ اثری که با تمرکز بر زندگی حرفه‌ای دو عکاس پیشگام سیاه‌پوست در شیکاگو، اهمیت ماندگار روایتگری تصویری را یادآوری می‌کند.

در میانه قرن نوزدهم، هم‌زمان با گسترش عکاسی تجاری «کارت ویزیت» که پرتره را به کالایی ارزان و انبوه تقلیل می‌داد، فلیکس نادار با رویکردی ساختارشکنانه، مسیر عکاسی پرتره را به سوی «تحلیل روان‌شناختی» تغییر داد. دکتر مهدی نوری‌مقدم در این نوشتار، ضمن واکاوی تقابل نگاه نادار با جریان‌های بازاری عصر خود، چگونگی ارتقای این رسانه به یک هنر مستقل و ماندگار را بررسی کرده و پرتره‌های نمادین او، به‌ویژه تصویر شارل بودلر را به مثابه یک تحلیل تصویری از مدرنیته و روحِ سرکشِ انسانِ آن دوران بازخوانی می‌کند.

در ادامه سلسله مقالات تحلیل زندگی و کارنامه عکاسان جریان ساز تاریخ، این شماره به سراغ فلیکس نادار، هنرمند نواندیش قرن نوزدهم می‌رود؛ چهره‌ای که با تلفیق روح صنعتگری و ذوق شاعرانه، در عین واحد پایه‌گذار عکاسی هوایی و نورپردازی مصنوعی بود و با نگاه روان‌شناختی خود در پرتره، جهان تصویر را برای همیشگی دگرگون ساخت.

وقتی می‌گوییم یک مادر «کار نمی‌کند»، دقیقاً از چه کاری حرف می‌زنیم؟ پروژه عکاسی «مادر من کار نمی‌کند» اثر اولگا اشتاین‌پریس، با استفاده از عکاسی صحنه‌پردازی‌شده، طنز، سوررئالیسم و تصاویر اغراق‌شده از زندگی روزمره، به مفهوم کار نامرئی زنان، مادری، هویت فردی و مسئولیت‌های خانگی می‌پردازد؛ کارهایی که انجام می‌شوند، اما اغلب در تعریف رسمی «شغل» به حساب نمی‌آیند.

دایدو موریاما، استاد برجسته عکاسی خیابانی ژاپن، با شکستن قواعد کلاسیک نور، فوکوس، ترکیب‌بندی و کیفیت فنی تصویر، سبکی منحصربه‌فرد خلق کرد که اضطراب، تنهایی و انرژی پنهان شهرهای مدرن را به تصویر می‌کشد. نمایشگاه جدید «نامه‌های عاشقانه به عکاسی» که تا ۴ اکتبر ۲۰۲۶ در بنیاد هنری کارتیه برسون پاریس برپا است، بیش از شش دهه فعالیت این هنرمند بزرگ را مرور می‌کند.

وحید عباس‌زاده، نقاش مشهدی و مدرس هنر، با نزدیک به دو دهه فعالیت حرفه‌ای، معتقد است که هنر فراتر از تصویر، بخشی از حافظه فرهنگی جامعه است و هنرمند باید نسبت به انسان، فرهنگ و جامعه مسئول باشد

اتژه عکاس ساکت و بی‌ادعایی بود که نزدیک به سه دهه از تمام زوایای پاریس، معماری، خیابان‌ها و ساکنان آن عکس‌برداری کرد، بدون آنکه هیاهو یا جنجالی در جامعه‌ی هنری پیرامون خود به پا کند.