وحید عباس‌زاده نقاش مشهدی: هنر تنها تصویر نیست؛ بخشی از حافظه فرهنگی جامعه است

به گزارش اتاق روشن پرس و به نقل از خبرگزاری تسنیم

هنر، همواره آینه تمام‌نمای زیست‌بوم فرهنگی، اجتماعی و تاریخی هر جامعه بوده است. در گفت‌وگویی صمیمانه با وحید عباس‌زاده، نقاش مشهدی و مدرس هنر، فرصتی فراهم آمد تا از نگاه او به جایگاه هنر، چالش‌های پیش‌روی هنرمندان، نسبت هنر و اقتصاد و مسئولیت فرهنگی هنرمند در عصر دیجیتال بشنویم.

شروع مسیر هنری؛ از نوجوانی تا حرفه‌ای شدن

عباس‌زاده با اشاره به آغاز فعالیت هنری خود از سال‌های نوجوانی گفت: «نزدیک به دو دهه است که به‌صورت حرفه‌ای در عرصه نقاشی فعالیت می‌کنم و در کنار خلق آثار، تجربه آموزش هنر را نیز انجام می‌دهم. علاقه‌ام به نقاشی از سال‌های نوجوانی شکل گرفت و به مرور به مسیر اصلی زندگی حرفه‌ای من تبدیل شد.»

او تأکید کرد که بیش از هجده سال فعالیت، خود را به یک سبک یا تکنیک محدود نکرده و در زمینه‌های مختلف نقاشی تجربه کسب کرده است. این تنوع‌گرایی، نشان‌دهنده رویکردی پویا و جستجوگر در مسیر هنری اوست.

آموزش؛ مسئولیتی فراتر از انتقال تکنیک

این نقاش مشهدی، آموزش را یکی از مهم‌ترین ابعاد فعالیت هنری خود می‌داند و می‌گوید: «در کنار خلق آثار، سال‌ها به آموزش هنر پرداختم، زیرا باور دارم انتقال تجربه و دانش، بخشی از مسئولیت هر هنرمند است. آموزش برای من تنها انتقال تکنیک نیست؛ همیشه تلاش کرده‌ام هنرجویان را به داشتن نگاه مستقل، خلاقیت و تفکر تشویق کنم. معتقدم هنرمند واقعی کسی است که بتواند نگاه شخصی خود را پیدا کند، نه اینکه صرفاً آثار دیگران را تکرار کند.»

انسان؛ سوژه همیشگی نقاشی‌های وحید عباس‌زاده

یکی از ویژگی‌های شاخص آثار وحید عباس‌زاده، تمرکز بر انسان به عنوان سوژه اصلی است. او در این باره توضیح داد: «همیشه معتقد بوده‌ام که هر انسان داستانی برای روایت دارد. چهره‌ها، نگاه‌ها و حتی سکوت افراد می‌توانند حامل احساسات و تجربه‌هایی باشند که شاید نتوان آن‌ها را با کلمات بیان کرد. به همین دلیل، انسان همواره مهم‌ترین سوژه آثار من بوده و هدفم صرفاً ثبت یک تصویر نیست، بلکه تلاش می‌کنم لایه‌های پنهان شخصیت و تجربه‌های انسانی را به تصویر بکشم.»

هنر و اقتصاد؛ فرصت یا تهدید؟

عباس‌زاده درباره نسبت هنر و اقتصاد گفت: «هنر هیچ‌گاه جدا از اقتصاد نبوده، اما تفاوت امروز در شدت این وابستگی است. در گذشته نیز هنرمندان وابسته به دربارها، کلیساها یا حامیان مالی بودند، اما امروز بازار جهانی هنر، شبکه‌های اجتماعی، گالری‌ها و سرمایه‌گذاری‌های خصوصی نقش تعیین‌کننده‌تری پیدا کرده‌اند. البته این موضوع هم فرصت ایجاد کرده و هم تهدید.»

او با نگرانی از پیشی گرفتن ارزش اقتصادی بر ارزش هنری گفت: «گاهی ارزش اقتصادی یک اثر از ارزش هنری آن پیشی می‌گیرد. ممکن است اثری تنها به دلیل تبلیغات گسترده یا حمایت بازار ارزش پیدا کند، در حالی که آثار ارزشمند بسیاری دیده نمی‌شوند. اگر معیار اصلی فقط فروش باشد، هنرمند ممکن است به سمت تولید آثاری برود که صرفاً مطابق سلیقه بازار باشند، نه بر اساس اندیشه و نگاه شخصی خود. هنر زمانی ماندگار می‌شود که ابتدا بر پایه اندیشه و کیفیت شکل بگیرد و سپس بتواند جایگاه اقتصادی خود را پیدا کند، نه برعکس.»

شبکه‌های اجتماعی؛ سرعت و سطحی‌نگری

این هنرمند مشهدی در خصوص نقش شبکه‌های اجتماعی اظهار داشت: «شبکه‌های اجتماعی فرصت بزرگی برای دیده شدن هنرمندان ایجاد کرده‌اند و این موضوع را نمی‌توان نادیده گرفت. اما از سوی دیگر، گاهی سرعت انتشار محتوا باعث شده مخاطب فرصت تأمل روی آثار را از دست بدهد. امروز بسیاری از آثار در چند ثانیه دیده و فراموش می‌شوند، در حالی که هنر نیازمند مکث، گفت‌وگو و تفکر است.»

وی افزود: «وقتی هنرمند برای ادامه فعالیت فقط به فروش وابسته باشد، ممکن است ناخواسته از تجربه‌های تازه فاصله بگیرد، در حالی که بسیاری از جریان‌های مهم تاریخ هنر، ابتدا از نظر اقتصادی موفق نبودند، اما بعدها مسیر هنر جهان را تغییر دادند.»

ضرورت توسعه زیرساخت‌های حرفه‌ای هنر در ایران

عباس‌زاده با اشاره به نیازهای اساسی جامعه هنری ایران خاطرنشان کرد: «آنچه بیشتر احساس می‌شود، نیاز به زیرساخت‌های حرفه‌ای‌تر، ارتباط گسترده‌تر با بازارهای بین‌المللی، حمایت از هنرمندان مستقل و توسعه فضاهای گفت‌وگوی تخصصی درباره هنر است. هرچه تعامل هنرمندان ایرانی با جامعه جهانی بیشتر شود، فرصت معرفی هنر ایران نیز افزایش خواهد یافت.»

مسئولیت فرهنگی هنرمند؛ فراتر از خلق تصویر

یکی از تأکیدات جدی وحید عباس‌زاده، مسئولیت اجتماعی و فرهنگی هنرمند است. او در این باره گفت: «هنرمند فقط تولیدکننده تصویر نیست؛ او بخشی از حافظه فرهنگی جامعه است. گاهی یک اثر هنری می‌تواند بیش از صدها صفحه متن، درباره یک دوره تاریخی یا یک احساس انسانی سخن بگوید. به همین دلیل مسئولیت هنرمند فراتر از تولید یک اثر زیباست؛ او باید نسبت به جامعه، فرهنگ و انسان مسئول باشد.»

فناوری و آینده هنر؛ ابزار یا تهدید؟

این نقاش سبک رئالیسم درباره تأثیر فناوری بر آینده هنر گفت: «فناوری، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال آینده هنر را تغییر خواهند داد، اما چیزی که هرگز تغییر نمی‌کند نیاز انسان به احساس، معنا و روایت است. تکنولوژی ابزار است، اما خلاقیت همچنان از ذهن و تجربه انسانی سرچشمه می‌گیرد. به همین دلیل معتقدم هنر اصیل همیشه جایگاه خود را حفظ خواهد کرد. هنر زمانی ماندگار می‌شود که بتواند انسان را وادار به دیدن، اندیشیدن و احساس کردن کند؛ حتی اگر جهان پیرامونش دائماً در حال تغییر باشد