به گزارش اتاق روشن پرس، دنیای میکروسکوپی که همواره نماد زیبایی، پیچیدگی و هنرِ پنهان در علوم زیستی بوده، اکنون با جنجالی بزرگ روبرو شده است. مسابقه عکاسی و فیلمبرداری «دنیای کوچک در حرکت» (Small World in Motion) که توسط شرکت نیکون (Nikon) برگزار میشود، امسال با حواشی غیرمنتظرهای همراه شد. پس از آنکه ویدئوی دکتر نینگ شو (Dr. Ning Xu) به عنوان اثر برگزیده انتخاب شد، جامعه علمی با بررسی دقیق این اثر، ایرادات فنی عجیبی را مشاهده کردند که شائبه استفاده از هوش مصنوعی (AI) را به شدت تقویت کرد.
این جنجال زمانی بالا گرفت که ادوارد فلپس (Edward Phelps)، استادیار دانشگاه فلوریدا (Florida University)، در لینکدین (LinkedIn) به شکافهای جدی در این ویدئو اشاره کرد. او با تحلیل دقیق اظهار داشت که «ساختارهای بنفشرنگ به شکلی غیرطبیعی ظاهر و ناپدید میشوند» و «مژکهای سبز (green cilia) نیز از ناکجاآباد پدیدار شده و با ابعاد بیولوژیکی شناخته شده مطابقت ندارند». این ویدئو قرار بود حرکت مژکها در بافت ریه یک بیمار مبتلا به اختلال ژنتیکی نادر به نام دیسکینزی اولیه مژکی (Primary Ciliary Dyskinesia) را نشان دهد، اما به نظر میرسد دستکاریهای دیجیتالی، اصالت علمی آن را زیر سوال برده است.
شرکت نیکون (Nikon) در واکنش به این فشارها، در پستی در لینکدین اعلام کرد: «در خصوص سوالات مطرح شده پیرامون ویدئوی برنده امسال، نیکون در حال بازبینی دقیق اطلاعات ارائه شده در مرحله اولیه داوری، همراه با اسناد تکمیلی ارسال شده توسط شرکتکننده است.» نیکون همچنین مدعی شد که دکتر نینگ شو (Dr. Ning Xu) با آنها همکاری کرده و مستندات فنی شامل تجهیزات میکروسکوپی (microscopy equipment)، روشهای تصویربرداری (imaging methods) و تکنیکهای پردازش (processing techniques) را ارائه داده است.
در همین حال، یان داناوان (Ian Donovan)، دانشجوی مقطع MD/PhD در مرکز پزشکی یوتی ساوتوسترن (UT Southwestern Medical Center)، با استفاده از ابزار گوگل جمنای (Google Gemini) مدعی شد که واترمارک نامرئی گوگل سینتآیدی (Google SynthID) را در این ویدئو شناسایی کرده است؛ نشانهای قوی که تأیید میکند دستکم بخشهایی از این ویدئو توسط هوش مصنوعی تولید شده است.

دکتر نینگ شو، پژوهشگر مهندسی اپتیک در دانشگاه ملی سنگاپور (National University of Singapore)، پیشتر در واکنش به این اتهامات اذعان کرده بود که از هوش مصنوعی برای پسپردازش (post-processing) استفاده کرده است، اما تأکید داشت که این اقدام نقض قوانین مسابقه نبوده است. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که حساب کاربری لینکدین او هماکنون حذف شده و هیچ دسترسی به توضیحات پیشین او وجود ندارد. بسیاری از کارشناسان، از جمله سارا گوتز (Sarah Goetz) در پلتفرم بلو اسکای (Bluesky)، معتقدند استفاده از تصاویر مصنوعی برای تقلب در مسابقهای که هدفش نمایش زیبایی بیولوژی است، اقدامی عمیقاً ناامیدکننده است. جامعه علمی همچنان تأکید دارد که تنها راه اثبات بیگناهی، انتشار فایل خام و خاکستری ویدئو (RAW grayscale video) توسط دکتر شو است.
گفتنی است تاریخ نگارش این خبر ۱ اکتبر ۲۰۲۶ (برابر با ۹ مهر ۱۴۰۵) بوده و سرنوشت نهایی این جایزه همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. اتاق روشن پرس (ORP) در انتظار پاسخ رسمی شرکت نیکون (Nikon) برای بهروزرسانی این گزارش است.
مترجم: نازنین مالکی







Wednesday, 14 October , 2026