بررسی لایه‌های تصویری اثر و بازتاب جهان فکری سهراب در ساختار مفهومی کار توسط هنرمند

نمایشگاه گروهی «صدای پای آب» تا ۱۵ مهرماه—هم‌زمان با سالروز تولد سهراب سپهری—در گالری «خانه دوست» دایر است. در این رویداد، عسل قهرمانی با رویکردی نمادین و بدون بازنمایی عینی آب، به بازتعریف ویژگی‌های حسی آن پرداخته است؛ تلاشی که در آن زلالی و حرکت، با عنصر «دار قالی»، رنگ آبی و جوانه زدن پیوند می‌خورد تا تداوم سنت و صبوری دستان نسل‌های گذشته را صورت‌بندی کند.

گفت‌وگوی اختصاصی «اتاق روشن پرس» با عسل قهرمانی:

عسل قهرمانی؛ آرامش و سنت در تار و پود «صدای پای آب»

 

در نمایشگاه گروهی «صدای پای آب» در گالری خانه دوست، هر یک از هنرمندان از زاویه‌ای متفاوت با مفهوم آب و تداعی‌های آن مواجه شده‌اند؛ گاه آب به‌عنوان عنصری عینی در اثر حضور دارد و گاه، در قالب مفاهیمی چون آرامش، زلالی، حرکت، حافظه و تداوم، به زبان تصویر راه پیدا می‌کند.

عسل قهرمانی، هنرمند حاضر در این نمایشگاه، درباره نسبت اثر خود با عنوان «صدای پای آب» می‌گوید این عنوان برای او بیش از هر چیز یادآور سهراب سپهری است. به گفته او، نزدیکی زمان افتتاح گالری خانه دوست به زادروز سهراب سپهری نیز در شکل‌گیری این انتخاب مؤثر بوده و در نهایت، پس از بررسی و اتفاق نظر گروه هنری خانه دوست، عنوان «صدای پای آب» برای این نمایشگاه انتخاب شده است.

قهرمانی تأکید می‌کند که موضوع تمامی آثار نمایشگاه لزوماً برگرفته از اشعار سهراب سپهری نیست، بلکه عنوان نمایشگاه می‌تواند بهانه‌ای برای زنده نگه داشتن یاد این شاعر و ایجاد زمینه‌ای برای تداعی جهان شعری او در ذهن مخاطب باشد.

او درباره چگونگی مواجهه خود با مفهوم آب در اثرش توضیح می‌دهد که تلاش کرده به جای بازنمایی مستقیم آب، کیفیت و حسی را که این عنصر در ذهن ایجاد می‌کند، به زبان بصری منتقل کند. استفاده از رنگ آبی و حرکت جوانه‌ها به سوی خورشید و آسمان، از جمله عناصر اصلی اثر اوست؛ عناصری که قهرمانی از طریق آنها می‌کوشد حس زلالی و آرامشی شبیه به آرامش آب یک رودخانه را به مخاطب منتقل کند.

با این حال، در اثر عسل قهرمانی، «صدای پای آب» تنها به مفهوم آرامش محدود نمی‌شود و در لایه‌ای دیگر، با مفاهیمی همچون سنت، حافظه و پیوند نسل‌ها گره می‌خورد. او اثر خود را ادای احترامی به سنت و نسلی می‌داند که با صبر و دستان خود آن را بافته‌اند؛ سنتی که در اثر او با حضور دار قالی به یکی از عناصر اصلی بیان هنری تبدیل شده است.

برای قهرمانی، دار قالی صرفاً نشانه‌ای از یک هنر سنتی نیست؛ بلکه نمادی از پیوند گذشته و امروز و یادآور خاطراتی است که همچنان در تار و پود زندگی باقی مانده‌اند. در این نگاه، تار و پود تنها ساختار فیزیکی یک بافته نیست، بلکه به بستری برای حفظ خاطره، انتقال تجربه و استمرار یک میراث تبدیل می‌شود.

از این منظر، مفهوم «بافتن» در اثر قهرمانی معنایی فراتر از یک عمل دستی پیدا می‌کند؛ بافتن، استعاره‌ای از تداوم است؛ تداوم سنتی که از نسل‌های پیشین به امروز رسیده و همچنان امکان ادامه یافتن دارد.

قهرمانی این نگاه را در عبارتی شاعرانه خلاصه می‌کند: «آرامش، سنت را می‌بافد»؛ سنتی که به باور او، همچنان ادامه دارد و در تار و پود زندگی امروز نفس می‌کشد.

در نتیجه، ارتباط اثر عسل قهرمانی با «صدای پای آب» نه در بازنمایی مستقیم آب، بلکه در کیفیتی است که آب برای هنرمند تداعی می‌کند؛ زلالی و آرامشی که در کنار تصویر جوانه‌ها، آسمان و دار قالی، به مفاهیمی چون خاطره، سنت و پیوند گذشته و امروز گسترش می‌یابد. در این اثر، آب بیش از آنکه یک موضوع باشد، بهانه‌ای برای رسیدن به مفهومی عمیق‌تر از تداوم زندگی و حافظه فرهنگی است.

 

 

مصاحبه و عکس: نازنین حیدرزاده