۱۰ آبان؛ آبان‌روز، جشن آبانگان

آب، پیش از آنکه مایه حیات باشد، در فرهنگ ایرانی نمادی از پاکی، زایش، برکت و زندگی بوده است. ایرانیان از روزگاران کهن برای آب جایگاهی ویژه قائل بودند و آن را نعمتی ارزشمند می‌دانستند که پاسداری از آن، بخشی از احترام به طبیعت و زندگی به شمار می‌آمد.

دهم آبان، در گاه‌شماری کهن ایرانی، آبان‌روز از ماه آبان و زمان برگزاری جشن آبانگان است؛ جشنی که در ستایش آب و گرامی‌داشت ایزدبانوی آب‌ها، آناهیتا، برگزار می‌شد. این روز از آن رو اهمیت داشت که در گاه‌شماری ایرانی، هم‌نام شدن نام روز و ماه، بهانه‌ای برای جشن و شادی و گردهمایی مردم بود.

آبانگان یادآور پیوند دیرینه انسان با طبیعت است؛ پیوندی که در آن آب نه یک منبع بی‌جان، بلکه سرچشمه‌ای برای تداوم زندگی و آبادانی زمین به شمار می‌رفت. در روایت‌های مربوط به این جشن، مردم در کنار چشمه‌ها، رودها و جویبارها گرد هم می‌آمدند، نیایش می‌کردند و برای فراوانی و پاکیزگی آب آرزو داشتند.

امروز نیز آبانگان می‌تواند فراتر از یادآوری یک آیین باستانی، فرصتی برای اندیشیدن به مسئولیت ما در برابر طبیعت باشد. در روزگاری که کم‌آبی، خشکسالی و آلودگی منابع آبی به یکی از چالش‌های جدی زندگی انسان تبدیل شده است، پیام این جشن بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.

شاید بهترین راه بزرگداشت آبانگان، تنها یاد کردن از شکوه جشن‌های گذشته نباشد؛ بلکه پاسداری از آب در زندگی روزمره، پرهیز از اسراف و توجه به حق نسل‌های آینده برای برخورداری از این نعمت ارزشمند باشد.

آبانگان، یادآور این حقیقت که زندگی از آب آغاز می‌شود و آینده زمین به مراقبت امروز ما وابسته است.

ریحانه تقی یاری