روتیتر: گفت‌وگو با المیرا علیخانی، هنرمند نمایشگاه «باغ بی‌برگی» در گالری خانه دوست
پرسش: اگر بخواهید اثر خود را بدون استفاده از عنوان نمایشگاه و بدون توضیح مستقیم درباره موضوع آن معرفی کنید، مخاطب را به دیدن چه چیزی دعوت می‌کنید؟
المیرا علیخانی: مخاطب را بیش از هر چیز به دیدن چشم‌ها دعوت می‌کنم؛ به تماشای حسی درآمیخته از معصومیت نگاه، قدرت نفوذ و آسیب‌پذیری؛ ترکیبی از فریاد و سکوت. فریاد واقعیتی که در عمق چشم‌ها موج می‌زند و لب‌هایی که از بیان آنچه در روح اثر جریان دارد، ناتوان‌اند.
پرسش: وقتی با عنوان «باغ بی‌برگی» و جمله انتخاب‌شده از هوشنگ گلشیری مواجه شدید، چه برداشتی از آن داشتید؟ آیا این عنوان با دغدغه‌های شخصی و جهان ذهنی شما ارتباطی برقرار کرد؟
المیرا علیخانی: بله، کاملاً. «باغ بی‌برگی» برای من نمایانگر زیبایی عریان طبیعت است؛ زیبایی اصیل و به‌دور از هرگونه زرق‌وبرق. طبیعت در این وضعیت خسته و خاموش به نظر می‌رسد، اما همچنان زنده و زیباست.
مفهوم جمله آقای گلشیری نیز با جهان ذهنی من تطابق زیادی دارد؛ این‌که هر لحظه فقط یک‌بار اتفاق می‌افتد و هر احساس تنها یک‌بار فرصت زیسته‌شدن به ما می‌دهد. حتی پاییز امسال با پاییز سال گذشته یا سال آینده یکسان نیست. ما تنها یک فرصت داریم تا هر لحظه را زندگی و لمس کنیم.
پرسش: در جمله هوشنگ گلشیری، پاییز به لحظه‌ای خاص و تکرارنشدنی اشاره دارد؛ لحظه‌ای که اگر دیده نشود، باید تا سال بعد منتظر ماند. آیا در اثر شما نیز نوعی مواجهه با زمان، گذر یا لحظه‌های ازدست‌رفته وجود دارد؟
المیرا علیخانی: بله. این پرتره تلاشی برای ثبت احساس و حال‌وهوای لحظه‌های خلق اثر است؛ لحظه‌ای که وجود داشت، لمس شد و گذشت. در واقع، تلاش کرده‌ام آشوب‌ها و تناقض‌های درونی‌ام را در کنار سکوت بیرونی‌ام ثبت کنم.
پرسش: در اثر ارائه‌شده در این نمایشگاه، کدام تجربه، احساس یا اندیشه شخصی شما بازتاب پیدا کرده است؟
المیرا علیخانی: این اثر مواجهه‌ای صریح با احساسات خودم است. در لحظات خلق آن، احساساتم با قلم‌مو روی مقوا می‌رقصیدند. آنچه می‌بینیم صرفاً پرتره زنی زیبا نیست، بلکه تصویر زنی با لایه‌های پنهان احساسات و تضادهاست؛ آسیب‌پذیری و قدرت، سکوت و فریاد و مجموعه‌ای از تقابل‌ها که در کنار یکدیگر بازتاب یافته‌اند.
پرسش: در این اثر بیشتر به آنچه حضور دارد پرداخته‌اید یا آنچه غایب است؟ آیا حذف و غیاب می‌تواند به اندازه حضور، در شکل‌گیری معنای یک اثر هنری مؤثر باشد؟
المیرا علیخانی: هر دو؛ این اثر تلفیقی از آن چیزی است که حضور دارد و احساسات، خاطرات و اندیشه‌هایی که غایب‌اند. من به ترکیب حضور، حذف و غیاب علاقه‌مندم؛ به کنار هم قرار گرفتن آنچه دیده می‌شود و آنچه در ذهن و احساسات شکل می‌گیرد.
به اعتقاد من، آنچه غایب است یا حذف می‌شود، فضای بازی ایجاد می‌کند و به مخاطب این امکان را می‌دهد که بخش‌های ناتمام را با تجربه‌ها و احساسات شخصی خود و متناسب با جهان ذهنی‌اش بازسازی و معنا کند.
پرسش: هنگام خلق اثر، مخاطب و نحوه مواجهه او با اثر را در نظر می‌گیرید یا ترجیح می‌دهید اثر ابتدا از منطق و ضرورت درونی خود هنرمند پیروی کند؟
المیرا علیخانی: هنگام خلق اثر، تنها احساسات درونی خودم را در نظر می‌گیرم. می‌خواهم اثرم همواره صادق باشد؛ هم در برابر احساسات درونی خودم و هم در مواجهه با بیننده‌ای که در نهایت آن را تماشا می‌کند.
دوست دارم مخاطب با دیدن آثارم، حسی را در ذهن و قلب خود لمس کند؛ چیزی که شاید دیده نشود، اما قابل لمس باشد. حسی که ممکن است در جایی از ذهن او نقش ببندد یا یادآور لحظه‌ای از احساسات پنهان خودش باشد؛ احساسی که شاید روزی آن را تجربه کرده است.
- نویسنده : نازنین حیدرزاده
Thursday, 12 November , 2026