چهاردهم آبان، روز ملی مازندران، فرصتی برای بازخوانی تاریخ و پاسداشت هویت فرهنگی سرزمینی است که از طبرستان کهن تا امروز، سهمی ماندگار در تاریخ و تمدن ایران داشته است؛ سرزمینی با زبان، آیین‌ها، موسیقی، ادبیات و طبیعتی کم‌نظیر که میراث آن بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت ملی ایران به شمار می‌رود.

ایران، سرزمین رنگارنگ اقوام، زبان‌ها و فرهنگ‌هایی است که هر یک، روایتی از تاریخ و تمدن این مرزوبوم را در خود جای داده‌اند. در این میان، مازندران تنها نامی بر نقشه جغرافیایی ایران نیست؛ سرزمینی کهن با ریشه‌هایی عمیق در تاریخ، اسطوره و فرهنگ ایرانی است؛ دیاری که شکوه جنگل‌های هیرکانی، عظمت البرز و دماوند و گستره دریای خزر، تنها بخشی از هویت چندلایه آن را شکل می‌دهد.

چهاردهم آبان، روز ملی مازندران، یادآور واقعه‌ای تاریخی در سال ۲۵۰ هجری قمری است؛ روزی که مردم طبرستان با حسن بن زید علوی بیعت کردند و زمینه شکل‌گیری حکومت علویان در این سرزمین فراهم شد. این مناسبت، نمادی از پیوند تاریخ، باورها و اراده مردمی است که در شکل‌گیری هویت تاریخی منطقه خود نقش داشته‌اند.

اما پاسداشت مازندران، تنها گرامیداشت یک واقعه تاریخی نیست. این روز فرصتی است برای یادآوری زبان مازندرانی؛ زبانی که واژه‌هایش حامل خاطره نسل‌هاست، برای شنیدن دوباره نوای موسیقی بومی و امیری‌خوانی، برای پاسداری از آیین‌ها، پوشش محلی، معماری بومی، قصه‌ها و روایت‌هایی که در حافظه جمعی مردم این سرزمین زنده مانده‌اند.

مازندران در حافظه اسطوره‌ای ایران نیز جایگاهی ویژه دارد؛ از روایت‌های شاهنامه و نام فریدون و آرش تا کوه دماوند که در خیال و فرهنگ ایرانی، نمادی از ایستادگی و شکوه است. این پیوند میان اسطوره و تاریخ، بخشی از سرمایه فرهنگی سرزمینی است که هویت آن در گذر قرن‌ها استمرار یافته است.

ملی‌گراییِ ریشه‌دار، در شناخت و پاسداری از همین گوناگونی فرهنگی معنا پیدا می‌کند. ایران با همه تنوع اقلیمی، زبانی و قومی‌اش، یک پیکره فرهنگی و تاریخی به‌هم‌پیوسته است و مازندران یکی از برگ‌های پرافتخار این کتاب بزرگ به شمار می‌رود. حفظ زبان و سنت‌های مازندرانی، نه در برابر هویت ایرانی، بلکه در امتداد و غنای آن است.

امروز، بزرگداشت روز ملی مازندران باید فراتر از مراسم و شعارها باشد؛ باید به فرصتی برای پاسداری از جنگل‌ها، دریا، میراث تاریخی، زبان مادری و شیوه‌های زیست بومی تبدیل شود. سرزمینی که طبیعت و فرهنگش در طول قرن‌ها به یکدیگر گره خورده‌اند، بیش از هر زمان به مراقبت و مسئولیت‌پذیری نیاز دارد.

مازندران را باید شناخت، روایت کرد و پاس داشت؛ نه فقط به خاطر زیبایی چشم‌اندازهایش، بلکه به حرمت مردمان، تاریخ و فرهنگی که آن را به بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران بدل کرده است.

 

چهاردهم آبان، روز ملی مازندران، گرامی بَوِه! ❤️

 

 

ریحانه تقی یاری