علی حاتمی، مدیر فروشگاه افق و فعال باسابقه حوزه ملزومات هنری با ۱۵ سال تجربه در این عرصه، در گفت‌وگو با اتاق روشن پرس، بر اهمیت برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی در سامان‌دهی بازار ابزار و تجهیزات هنرهای تجسمی تأکید کرد. او معتقد است توسعه تولید داخلی، تأمین پایدار محصولات تخصصی و افزایش آگاهی هنرمندان درباره ابزارهای مورد نیاز، از عوامل مؤثر در رشد این بازار و تقویت اقتصاد هنر کشور است.

پرسش: نمایشگاه آرت پنکس ویژن با محوریت لوازم و صنایع وابسته به هنرهای تجسمی برگزار می‌شود. از نگاه شما، برگزاری چنین رویدادی تا چه اندازه می‌تواند به سامان‌دهی و توسعه بازار تخصصی ملزومات هنری در کشور کمک کند؟

علی حاتمی: به اعتقاد من، برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی مانند آرت پنکس ویژن، یک ضرورت جدی برای بازار ملزومات هنری کشور است. بازار ابزار و تجهیزات هنرهای تجسمی، با وجود گستردگی و ظرفیت‌های قابل‌توجه، همچنان با نوعی پراکندگی در حوزه‌های تولید، واردات، توزیع و عرضه مواجه است. یکی از مهم‌ترین دستاوردهای چنین نمایشگاهی، ایجاد بستری برای شناخت بهتر ظرفیت‌های بازار و نزدیک‌تر شدن حلقه‌های مختلف این زنجیره به یکدیگر است.

این رویداد می‌تواند زمینه معرفی تولیدکنندگان داخلی، شناسایی محصولات باکیفیت، آشنایی با فناوری‌ها و ابزارهای جدید و همچنین ایجاد رقابت سالم میان عرضه‌کنندگان را فراهم کند. از سوی دیگر، هنرمندان و مصرف‌کنندگان نیز فرصت خواهند داشت محصولات مختلف را از نزدیک بررسی و با آگاهی بیشتری انتخاب کنند.

به نظر من، اهمیت اصلی آرت پنکس ویژن در این است که ملزومات هنری را از یک کالای صرفاً مصرفی فراتر می‌برد و آن را به‌عنوان بخشی از زیرساخت و اقتصاد هنر مطرح می‌کند. اگر این رویداد به‌صورت مستمر برگزار شود و ارتباط خود را با فعالان واقعی بازار حفظ کند، می‌تواند نقش مؤثری در سامان‌دهی، شفافیت و توسعه بازار تخصصی ملزومات هنری کشور داشته باشد.

پرسش: با توجه به تجربه شما در مدیریت فروشگاه هنری افق، در سال‌های اخیر نیازها و انتظارات هنرمندان و فعالان هنرهای تجسمی در زمینه تهیه ابزار و تجهیزات تخصصی چه تغییراتی داشته است؟ آیا بازار عرضه این محصولات توانسته پاسخگوی این نیازها باشد؟

علی حاتمی: بر اساس تجربه ۱۵ ساله ما در حوزه ملزومات هنری و فعالیت در فروشگاه افق، طی سال‌های اخیر نگاه هنرمندان به ابزار و تجهیزات تخصصی، آگاهانه‌تر و حرفه‌ای‌تر شده است. امروزه هنرمندان صرفاً به دنبال تهیه ابزاری برای انجام کار هنری نیستند؛ بلکه کیفیت، اصالت، دوام، عملکرد تخصصی و تناسب ابزار با تکنیک مورد استفاده نیز برای آن‌ها اهمیت زیادی دارد.

با گسترش تکنیک‌های مختلف در هنرهای تجسمی، نیاز به محصولات متنوع‌تر و تخصصی‌تر نیز افزایش یافته است. هنرمندان در رشته‌هایی مانند نقاشی، طراحی، چاپ دستی، مجسمه‌سازی، تصویرسازی و هنرهای ترکیبی، به ابزارهایی نیاز دارند که پاسخگوی شیوه‌های اجرایی و استانداردهای حرفه‌ای آن‌ها باشد.

در کنار این موضوع، دسترسی به اطلاعات دقیق درباره محصولات و دریافت مشاوره تخصصی هنگام خرید نیز به یکی از انتظارات مهم مشتریان تبدیل شده است.

با این حال، واقعیت این است که بازار عرضه هنوز نتوانسته به‌طور کامل با این سطح از نیاز و انتظار هماهنگ شود. محدودیت در تنوع برخی محصولات، نوسانات قیمت، دشواری تأمین مستمر بعضی برندها و نبود دسترسی پایدار به برخی ابزارهای تخصصی، از جمله مشکلات موجود است.

به نظر من، امروزه فروشگاه هنری موفق صرفاً محلی برای عرضه کالا نیست؛ بلکه باید نقش یک مرجع تخصصی را ایفا کند و بتواند در انتخاب صحیح ابزار، شناخت ویژگی‌های محصولات و تأمین نیاز واقعی هنرمند به او کمک کند.

پرسش: یکی از موضوعات مهم برای هنرمندان، دسترسی به ابزار و مواد اولیه باکیفیت و قیمت مناسب است. به نظر شما در حال حاضر مهم‌ترین چالش بازار ملزومات هنری ایران چیست و برای بهبود شرایط چه اقداماتی باید انجام شود؟

علی حاتمی: به نظر من، مهم‌ترین چالش بازار ملزومات هنری ایران، ایجاد تعادل میان سه مؤلفه اصلی کیفیت، قیمت و دسترسی پایدار به محصولات است.

در شرایط فعلی، نوسانات ارزی، هزینه‌های واردات، مشکلات تأمین مواد اولیه و محدودیت‌های زنجیره توزیع باعث شده‌اند قیمت تمام‌شده بسیاری از محصولات با تغییرات قابل‌توجهی همراه باشد. این مسئله هم برای فروشندگان و هم برای هنرمندان چالش ایجاد می‌کند. از سوی دیگر، در برخی گروه‌های کالایی، تولید داخلی هنوز نتوانسته از نظر تنوع، کیفیت تخصصی و ثبات استانداردها، تمام نیازهای بازار را پوشش دهد.

نکته مهم این است که در حوزه هنر، کیفیت ابزار مستقیماً بر کیفیت نتیجه نهایی تأثیر می‌گذارد. بنابراین نمی‌توان صرفاً با نگاه قیمتی به این بازار توجه کرد؛ همان‌طور که قیمت بالا نیز لزوماً به معنای کیفیت بالاتر نیست.

برای بهبود شرایط، چند اقدام ضروری به نظر می‌رسد:

نخست، حمایت هدفمند از تولیدکنندگان داخلی برای ارتقای کیفیت، توسعه فناوری و تولید محصولات تخصصی و استاندارد.

دوم، ایجاد بسترهای مناسب برای واردات و تأمین پایدار محصولاتی که در داخل کشور تولید نمی‌شوند یا تولید داخلی آن‌ها پاسخگوی نیاز حرفه‌ای هنرمندان نیست.

سوم، افزایش شفافیت در زنجیره تأمین و توزیع و ایجاد رقابت سالم میان عرضه‌کنندگان.

چهارم، افزایش آگاهی مصرف‌کنندگان از طریق اطلاع‌رسانی تخصصی و ارائه مشاوره صحیح درباره کیفیت و کاربرد محصولات.

در نهایت باید توجه داشته باشیم که دسترسی به ابزار مناسب، بخشی از امکان فعالیت حرفه‌ای هنرمندان است و توسعه بازار ملزومات هنری در واقع نوعی سرمایه‌گذاری در زیرساخت اقتصاد هنر کشور محسوب می‌شود.

پرسش: نمایشگاه‌های تخصصی علاوه بر معرفی محصولات، فرصتی برای ارتباط مستقیم تولیدکنندگان، واردکنندگان، عرضه‌کنندگان و مصرف‌کنندگان فراهم می‌کنند. به اعتقاد شما آرت پنکس ویژن چه فرصت‌های تازه‌ای می‌تواند برای فعالان اقتصادی و کسب‌وکارهای حوزه هنر ایجاد کند؟

علی حاتمی: یکی از مهم‌ترین مزیت‌های نمایشگاه‌های تخصصی، ایجاد ارتباط مستقیم و بدون واسطه میان بخش‌های مختلف بازار است. در بازار ملزومات هنری، گاهی فاصله قابل‌توجهی میان تولیدکننده، واردکننده، فروشنده و مصرف‌کننده نهایی وجود دارد و همین مسئله می‌تواند مشکلاتی در شناخت نیاز بازار، تأمین کالا و حتی قیمت‌گذاری ایجاد کند.

آرت پنکس ویژن می‌تواند این فاصله را کاهش دهد و فرصتی برای شکل‌گیری همکاری‌های تجاری جدید، توسعه شبکه تأمین، شناسایی محصولات مستعد بازار و ایجاد ارتباطات بلندمدت میان فعالان این حوزه فراهم کند.

برای فروشگاه‌های تخصصی نیز این نمایشگاه فرصت ارزشمندی است تا با محصولات جدید، ظرفیت تولیدکنندگان داخلی، برندهای مختلف و فناوری‌های تازه آشنا شوند و بتوانند سبد کالایی خود را متناسب با نیاز روز هنرمندان توسعه دهند.

از سوی دیگر، تولیدکنندگان و واردکنندگان می‌توانند بازخورد مستقیم مصرف‌کنندگان و فروشندگان را دریافت کنند و بر اساس نیاز واقعی بازار، برای تولید، واردات و سرمایه‌گذاری برنامه‌ریزی دقیق‌تری داشته باشند.

به اعتقاد من، اگر در کنار بخش نمایشگاهی، نشست‌های تخصصی، جلسات تجاری هدفمند و برنامه‌های تبادل تجربه نیز برگزار شود، آرت پنکس ویژن می‌تواند فراتر از یک نمایشگاه عمل کند و به بستری برای شکل‌گیری شبکه‌ای اقتصادی و منسجم در صنعت ملزومات هنری کشور تبدیل شود.

پرسش: با توجه به روند توسعه هنرهای تجسمی و تغییر نیاز هنرمندان به ابزارها و تجهیزات تخصصی، آینده بازار ملزومات هنری در ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ همچنین به هنرمندان جوان و تازه‌وارد که قصد ورود حرفه‌ای به این عرصه را دارند، چه توصیه‌ای برای انتخاب و تهیه ابزار و مواد اولیه هنری دارید؟

علی حاتمی: من آینده بازار ملزومات هنری ایران را، با وجود چالش‌های موجود، بازاری دارای ظرفیت رشد و توسعه می‌دانم. افزایش گرایش به هنرهای تجسمی، گسترش آموزش‌های هنری، توسعه فعالیت‌های حرفه‌ای و ظهور تکنیک‌ها و رسانه‌های جدید، همگی نشان می‌دهند که نیاز به ابزار و تجهیزات تخصصی در سال‌های آینده بیشتر و متنوع‌تر خواهد شد.

البته توسعه این بازار تنها به افزایش تقاضا وابسته نیست؛ بلکه به توانایی فعالان این حوزه در شناخت نیازهای جدید، ارتقای کیفیت محصولات، توسعه تولید داخلی و ایجاد زنجیره تأمین پایدار نیز بستگی دارد.

به نظر من، یکی از فرصت‌های مهم پیش روی این صنعت، حرکت به سمت تولید تخصصی‌تر در داخل کشور است؛ تولیدی که بتواند علاوه بر تأمین نیاز بازار داخلی، در آینده ظرفیت رقابت با محصولات خارجی را نیز داشته باشد. همچنین توسعه فروش آنلاین، ارائه اطلاعات فنی دقیق و خدمات مشاوره تخصصی می‌تواند نقش مهمی در تحول بازار ایفا کند.

اما توصیه من به هنرمندان جوان این است که در ابتدای مسیر، پیش از خرید ابزارهای متعدد و گران‌قیمت، ابتدا تکنیک و زمینه فعالیت مورد علاقه خود را به‌درستی بشناسند و متناسب با نیاز واقعی خود خرید کنند.

بهتر است در شروع کار، به‌جای تمرکز بر تعداد و تنوع ابزارها، روی تهیه چند محصول استاندارد و باکیفیت سرمایه‌گذاری کنند. شناخت ویژگی‌های مواد اولیه، آگاهی از کاربرد هر ابزار، توجه به تاریخ مصرف و شرایط نگهداری محصولات و استفاده از مشاوره افراد متخصص نیز اهمیت زیادی دارد.

نکته دیگری که همیشه باید به آن توجه کرد، این است که ابزار خوب می‌تواند کیفیت و سهولت اجرای یک اثر هنری را افزایش دهد، اما هرگز جایگزین دانش، تمرین، خلاقیت و تجربه هنرمند نمی‌شود.

در نهایت، توصیه من این است که هنرمندان جوان خرید ابزار را نه یک هزینه صرف، بلکه بخشی از سرمایه‌گذاری حرفه‌ای خود بدانند؛ سرمایه‌گذاری‌ای که باید آگاهانه، متناسب با مسیر هنری و به‌تدریج انجام شود.

 

معرفی فروشگاه افق

فروشگاه افق با ۱۵ سال سابقه فعالیت در حوزه ملزومات و تجهیزات هنری، به گفته مدیر این مجموعه، یکی از بزرگ‌ترین و تخصصی‌ترین فروشگاه‌های لوازم هنری در ایران است که همواره تلاش کرده در خدمت جامعه هنری کشور باشد و نیازهای هنرمندان و فعالان هنرهای تجسمی را تأمین کند.

  • نویسنده : معصومه اسکندری نژاد