علیرضا فانی، عکاس ایرانی، در نمایشگاه انفرادی «خارج از محدوده» در گالری اُ، مجموعه‌ای از مواجهه‌های عکاسانه خود با موقعیت‌هایی در مرز آشنایی و ناآشنایی را به نمایش گذاشته است. او در گفت‌وگوی اختصاصی با اتاق روشن پرس، از مفهوم خارج از محدوده، فاصله گرفتن از فتومونتاژ و عکاسی صحنه‌پردازی‌شده و اهمیت تجربه‌های تازه در شکل‌گیری نگاه عکاسانه‌اش می‌گوید.

گفت‌وگوی اختصاصی اتاق روشن پرس با علیرضا فانی

«خارج از محدوده» برای شما چه معنایی دارد؟

محدوده‌ای که نسبت به خانه و محله، اشراف کمتری به آن داشته باشم؛ جایی که چیزها در مرز میان آشنا و ناآشنا در حالت تعلیق قرار دارند. از سوی دیگر، شیوه ارائه و چیدمان این نمایشگاه را نیز خارج از چارچوب‌های پیشین خودم می‌دانم.

شما در سال‌های فعالیتتان تجربه‌های گسترده‌ای در فتومونتاژ، عکاسی صحنه‌پردازی‌شده، معماری، پرتره و چشم‌انداز داشته‌اید. «خارج از محدوده» از نظر شیوه تولید تصویر چه نسبتی با تجربه‌های پیشین شما دارد؟

بیش از ده سال است که از فتومونتاژ و صحنه‌پردازی فاصله گرفته‌ام و به نگاه صریح و مستند در عکاسی نزدیک‌تر شده‌ام. این مجموعه را نیز، جدا از شکل ارائه آن، در امتداد همین نگاه می‌بینم.

آیا «خارج از محدوده» برای شما بیشتر درباره کشف یک مکان است یا کشف شیوه‌ای تازه برای دیدن؟

این مجموعه کمتر درباره مکان‌ها و چیزهاست و بیشتر به موقعیت‌های جدیدی مربوط می‌شود که با آن‌ها مواجه می‌شوم. گاهی ممکن است حضور در مکانی، بدون همراه داشتن دوربین عکاسی، چنین هیجانی را در من ایجاد نکند؛ اما وقتی دوربین همراهم باشد، انگار شکل دیگری از دیدن برایم معنا پیدا می‌کند و برای عکاسی از آن موقعیت هیجان‌زده می‌شوم.

طبیعت در این مجموعه صرفاً به‌عنوان منظره‌ای زیبا دیده نمی‌شود و به نظر می‌رسد خود فضا حامل معناست. رابطه شما با طبیعت در شکل‌گیری این تصاویر چگونه بوده است؟

غالباً طبیعت، شهر، محیط زیست، مدرسه، اشیا و مواردی از این دست، بیش از آنکه دغدغه مستقیم من باشند، بهانه‌ای برای عکس گرفتن هستند. البته این به معنای بی‌تفاوتی نسبت به آن‌ها نیست. بدیهی است که همه ما نسبت به محیط زیست و مسائل اجتماعی و سیاسی پیرامونمان دغدغه‌هایی داریم و در برابر آن‌ها کنش و واکنش نشان می‌دهیم؛ اما من خودم را عکاس طبیعت، محیط زیست یا مستند اجتماعی نمی‌دانم.

پس از سال‌ها فعالیت در حوزه عکاسی، چه چیزی هنوز می‌تواند شما را وادار کند دوربین را بردارید و به سمت ثبت یک تصویر بروید؟

عکاسی را دوست دارم و برایم بسیار لذت‌بخش است. همیشه در پی بهانه‌ای برای عکس گرفتن هستم.

  • نویسنده : آرمان روشن