کیارش قوی‌دل، کیوریتور نمایشگاه «خورشید»، در گفت‌وگو با اتاق روشن پرس از اهمیت شکل‌گیری ارتباطی هدفمند میان آثار هنری می‌گوید؛ ارتباطی که در نگاه او، نمایشگاه گروهی را از گردهمایی صرف آثار فراتر می‌برد و به تجربه‌ای مفهومی برای مخاطب تبدیل می‌کند. او همچنین به نقش نمایشگاه‌ها در معرفی هنرمندان نوظهور و ضرورت توجه هم‌زمان به کیفیت، خلاقیت و انسجام آثار می‌پردازد.

عنوان نمایشگاه «خورشید» چه نسبتی با مفهوم آثار دارد؟

پرسش: چرا عنوان «خورشید» را برای این نمایشگاه انتخاب کردید؟ این عنوان چه ارتباطی با مضمون کلی آثار و رویکرد شما در انتخاب آن‌ها دارد؟

کیارش قوی‌دل: عنوان این نمایشگاه، «شید»، به معنای نور و روشنایی است. در تمامی آثار این مجموعه، با حضوری پرقدرت و اغراق‌شده از نور مواجه هستیم؛ نوری که بر پیکره‌های انسانی و عناصر طبیعت می‌تابد و آن‌ها را در کانون توجه قرار می‌دهد.

در این نمایشگاه، نور خورشید فراتر از یک عنصر بصری، به نمادی از نیروی حیات‌بخش و استعاره‌ای از امید در زندگی انسان بدل می‌شود. بی‌شک، خورشید یکی از بنیادی‌ترین سرچشمه‌های حیات بر کره زمین است؛ حضوری که نه‌تنها ضامن تداوم زندگی، بلکه یادآور روشنایی، پویایی و امید به فردایی دیگر است.

گویی در این آثار، نور تنها بر سوژه‌ها نمی‌تابد، بلکه به زندگی معنا می‌بخشد و نویدبخش تداوم و شکفتن است.

معیار انتخاب هنرمندان و آثار در نمایشگاه چه بود؟

پرسش: در انتخاب هنرمندان و آثار حاضر در نمایشگاه چه معیارهایی را در نظر گرفتید؟ آیا بیشتر به دنبال یک موضوع مشترک بودید یا تنوع دیدگاه‌ها و تجربه‌های هنری برایتان اهمیت داشت؟

کیارش قوی‌دل: رویکرد ما در انتخاب آثار برای نمایشگاه‌ها، بر پایه شناختی شکل می‌گیرد که در طول زمان از هنرمندان و مجموعه آثارشان به دست آورده‌ایم. آثاری که پیش‌تر دیده‌ایم و در گوشه ذهنمان باقی مانده‌اند، با توجه به موضوع و ایده محوری هر نمایشگاه، دوباره مورد توجه قرار می‌گیرند؛ گاهی در قالب انتخابی فردی و گاهی، مانند این دوره، در یک کیوریشن دونفره.

در واقع، انتخاب نهایی به ذخیره ذهنی و بصری ما، شناخت‌مان از هنرمندان و آثاری بستگی دارد که بتوانند با رویکرد مفهومی نمایشگاه هم‌خوانی داشته باشند و در کنار یکدیگر، خوانش مورد نظرمان را شکل دهند.

چگونه میان آثار نمایشگاه، ارتباطی منسجم ایجاد کردید؟

پرسش: در یک نمایشگاه گروهی، ایجاد ارتباط میان آثار اهمیت زیادی دارد. در چیدمان و ترکیب آثار «خورشید» چه رویکردی داشتید تا مخاطب بتواند ارتباط میان آن‌ها را بهتر درک کند؟

کیارش قوی‌دل: شکل‌گیری هر نمایشگاه با یک نگاه و ارتباط ذهنی میان آثار آغاز می‌شود. ابتدا این پیوند در ذهن ما شکل می‌گیرد و سپس، به‌تدریج، با قرار دادن تصاویر آثار در کنار یکدیگر، به آن عینیت می‌بخشیم.

در ادامه، با جابه‌جایی، کم‌وزیاد کردن و بازچینی آثار، تلاش می‌کنیم به ترکیبی برسیم که با خوانش و مفهوم مورد نظرمان هم‌خوانی داشته باشد. هدف نهایی این است که آن ارتباطی را که در ذهن ما شکل گرفته، به بهترین شکل به مخاطب منتقل کنیم.

تفاوت نمایشگاه گروهی با نگاه کیوریتوری چیست؟

پرسش: به نظر شما تفاوت یک نمایشگاه گروهی که صرفاً مجموعه‌ای از آثار هنرمندان است با نمایشگاهی که بر اساس یک نگاه کیوریتوری شکل گرفته، در چیست؟ این تفاوت در نمایشگاه «خورشید» چگونه نمود پیدا کرده است؟

کیارش قوی‌دل: از نگاه من به‌عنوان کیوریتور، آنچه در یک نمایشگاه گروهی اهمیت دارد، شکل‌گیری ارتباطی هدفمند میان آثار است؛ ارتباطی که باعث شود آثار در کنار یکدیگر معنا و مفهوم تازه‌ای پیدا کنند.

صرفاً قرار گرفتن تعدادی اثر هنری در کنار هم، نیازی به تخصص من به‌عنوان کیوریتور ندارد و نظر خاصی درباره این نوع نمایش ندارم؛ البته گاهی همین نبود ارتباط میان آثار می‌تواند مبنای یک نگاه و ایده هنری باشد. شاید چنین باشد!

اما در نمایشگاه «شید»، اینکه این ارتباط و خوانش مورد نظر ما تا چه اندازه در آثار نمود پیدا کرده و چگونه به مخاطب منتقل می‌شود، قضاوتی است که ترجیح می‌دهم به خود مخاطب واگذار کنم. دوست دارم هر بیننده با نگاه و دریافت شخصی خود، این تجربه را شکل دهد.

در فرایند کیوریتوری نمایشگاه، چه چیزی بیش از همه اهمیت داشت؟

پرسش: در تجربه کیوریتوری این نمایشگاه، کدام بخش از فرایند شکل‌گیری مجموعه برای شما اهمیت بیشتری داشت و چرا؟

کیارش قوی‌دل: برای ما در درجه اول، کیفیت آثار اهمیت داشت؛ هم از نظر فنی و تکنیکی و هم از نظر نوآوری، خلاقیت و اصالت. در عین حال، مهم بود که هر اثر بتواند به شکلی در شکل‌گیری مفهوم کلی نمایشگاه سهیم باشد.

همان‌طور که در نمایشگاه «شید» می‌بینیم، هنرمندان با شیوه‌ها و تکنیک‌های متفاوتی از عکاسی کار کرده‌اند، اما همه آثار حول یک موضوع مشترک شکل گرفته‌اند.

برای ما مهم بود که نمایشگاه، با وجود این تنوع در شیوه اجرا، مجموعه‌ای منسجم و همگن باشد و در عین حال، در هر اثر بتوانیم نگاه تازه و خلاقانه‌ای را ببینیم.

معرفی هنرمندان نوظهور چه جایگاهی در رویکرد شما دارد؟

پرسش: آیا در انتخاب آثار، هنرمندانی حضور دارند که شیوه کار یا نگاه هنری آن‌ها برای مخاطبان کمتر شناخته‌شده باشد؟ معرفی چنین هنرمندانی تا چه اندازه در رویکرد شما اهمیت دارد؟

کیارش قوی‌دل: طبیعتاً آثار هنرمندان جوان‌تر که تجربه نمایشگاهی کمتری دارند، برای مخاطبان کمتر شناخته‌شده یا کمتر دیده‌شده است. یکی از نقش‌هایی که گاهی برای خودمان در نظر می‌گیریم، معرفی همین هنرمندان نوظهور و فراهم کردن فرصتی برای دیده‌شدن آثارشان است.

در نمایشگاه «شید» هم تلاش کردیم این هنرمندان را در کنار هنرمندان باسابقه‌تر و شناخته‌شده‌تر قرار دهیم و از نسل‌های مختلف عکاسی نماینده‌ای داشته باشیم؛ تا این تنوع نسلی در کنار یکدیگر، فضای متنوع‌تر و پویاتری به نمایشگاه ببخشد.

  • نویسنده : آرمان روشن