ایده نمایشگاه «خورشید» از کجا آغاز شد؟
پرسش: ایده اولیه شکل‌گیری نمایشگاه «خورشید» از کجا آغاز شد؟ آیا عنوان نمایشگاه پیش از انتخاب آثار مشخص شده بود یا در جریان شکل‌گیری مجموعه به این عنوان رسیدید؟
بابک حقی: ایده برگزاری این نمایشگاه از مدت‌ها پیش ذهنم را درگیر کرده بود. نور طبیعی خورشید یکی از موضوعاتی بود که در عکاسی توجه زیادی به آن داشتم. از سوی دیگر، خورشید در اسطوره‌ها و فرهنگ ما نمادی از زندگی و آغاز دوباره است. هدفم این بود که با محوریت این مفهوم، یک نمایشگاه گروهی برگزار کنیم.
به‌مرور، عکاسانی را که با آثار و فعالیت‌هایشان آشنایی داشتم و در این زمینه کار کرده بودند، دعوت کردیم؛ با آن‌ها مصاحبه کردیم و آثارشان را دیدیم. سپس ایده را با آقای کیارش قوی‌دل مطرح کردم که ایشان نیز از آن استقبال کردند. آقای قوی‌دل به‌عنوان کیوریتور و کارشناس آثار هنری، به‌ویژه در حوزه عکاسی، و با توجه به سال‌ها فعالیت تخصصی در گالری راه ابریشم، پذیرفتند که با ما همکاری کنند.
انتخاب عنوان و شکل‌گیری چارچوب مفهومی نمایشگاه چگونه پیش رفت؟
پرسش: با توجه به اینکه دو کیوریتور مسئولیت این نمایشگاه را بر عهده دارید، تقسیم کار و تعامل شما در فرایند انتخاب آثار و شکل‌گیری نمایشگاه چگونه بوده است؟ آیا در همه مراحل به دیدگاه مشترک رسیدید؟
بابک حقی: عنوان مجموعه را با کمک دکتر مهرک علی صابونچی انتخاب کردیم. همچنین استیتمنت نمایشگاه را ایشان نوشتند؛ چراکه در زمینه اسطوره‌شناسی، فرهنگ و ادبیات ایرانی، فارسی و باستانی تسلط زیادی دارند.
آماده‌سازی نمایشگاه با چه چالش‌هایی همراه بود؟
پرسش: در فرایند آماده‌سازی نمایشگاه با چه چالش‌هایی روبه‌رو بودید؟ به‌ویژه در هماهنگی میان هنرمندان، انتخاب آثار و فراهم‌کردن فضای مناسب برای ارائه آن‌ها؟
بابک حقی: آماده‌سازی نمایشگاه چالش خاصی نداشت. همان فرایندهایی را که برای نمایشگاه‌های قبلی طی می‌کردیم، پشت سر گذاشتیم و آثار انتخاب شدند. بیشتر هنرمندان همکاری و همراهی بسیار خوبی داشتند و آثارشان در موعد مقرر تحویل داده شد.
البته در این فرایند، تعدادی از هنرمندان به دلایلی از مجموعه کنار گذاشته شدند و برخی دیگر نیز نتوانستند آثارشان را در زمان تعیین‌شده آماده و تحویل دهند.
نمایشگاه‌های گروهی چه نقشی در معرفی عکاسان جوان دارند؟
پرسش: جایگاه نمایشگاه‌های گروهی را در فضای هنر معاصر ایران چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا این نمایشگاه‌ها توانسته‌اند فرصت مناسبی برای معرفی هنرمندان و ایجاد ارتباط میان آن‌ها و مخاطبان فراهم کنند؟
بابک حقی: نمایشگاه‌های گروهی قطعاً تأثیرگذارند؛ چراکه بسیاری از هنرمندان جوان از طریق حضور در این نمایشگاه‌ها و قرارگرفتن در کنار هنرمندان حرفه‌ای، معرفی و شناخته می‌شوند. این فرصت باعث می‌شود مخاطبانی که آثار هنرمندان حرفه‌ای را دنبال می‌کنند، با آثار هنرمندان جوان نیز آشنا شوند.
متأسفانه در حوزه عکاسی، چنین اتفاقی کمتر رخ می‌دهد. یکی از دلایل آن، نبود بودجه، کمبود حمایت و فقدان بنیادهای حامی عکاسان است. نبود این حمایت‌ها در هنر معاصر به‌وضوح احساس می‌شود.
فضای گالری چه تأثیری بر طراحی و چیدمان آثار دارد؟
پرسش: در طراحی و چیدمان نمایشگاه، چه ملاحظاتی را برای ایجاد ارتباط بهتر میان آثار و فضای گالری در نظر گرفتید؟
بابک حقی: طراحی و چیدمان نمایشگاه با توجه به فضایی که قرار است آثار در آن ارائه شوند، انجام می‌گیرد. ابعاد فضا و ویژگی‌های مکانی آن در این تصمیم‌گیری مؤثرند و طراحی و چیدمان متناسب با هر فضا تغییر می‌کند.
مرز آزادی هنرمند و نقش کیوریتور در انتخاب آثار کجاست؟
پرسش: به نظر شما یک کیوریتور تا چه اندازه باید در انتخاب و ارائه اثر به هنرمند آزادی عمل بدهد و تا چه اندازه می‌تواند در جهت‌دهی به شکل نهایی نمایشگاه نقش داشته باشد؟
بابک حقی: از همان لحظه‌ای که کیوریتور هنرمندی را انتخاب می‌کند و حضور هنرمند در نمایشگاه قطعی می‌شود، مسیر کار با تعامل میان آن‌ها پیش می‌رود. این تعامل می‌تواند در مرحله انتخاب آثار شکل بگیرد یا به این صورت باشد که هنرمند در فرایند خلق اثر، بر اساس مفهومی که در ذهن کیوریتور وجود دارد، کار کند تا به هدف و رویکرد نمایشگاه نزدیک شود.
قطعاً این رابطه دوطرفه است و با تعامل و همفکری کیوریتور و هنرمند پیش می‌رود؛ اما در نهایت، انتخاب اثر بر عهده کیوریتور است.
- نویسنده : آرمان روشن
Thursday, 12 November , 2026