نمایشگاه «جست‌وجوی ایران» در موزه هنرهای معاصر تهران؛ روایت هویت ایرانی از نگاه هنرمندان

به گزارش اتاق روشن پرس و به نقل از روابط عمومی موزه هنرهای معاصر تهران، نمایشگاه «جست‌وجوی ایران» با زیرعنوان «در گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران»، عصر شنبه نهم آبان‌ماه ۱۴۰۵ در موزه هنرهای معاصر تهران گشایش می‌یابد؛ نمایشگاهی که با گردآوری بیش از یکصد اثر از هنرمندان برجسته هنر مدرن و معاصر ایران، می‌کوشد مفهوم ایران، هویت فرهنگی و شیوه‌های بازنمایی آن را از دریچه تجربه‌های متفاوت هنری مورد بازخوانی قرار دهد.

به نقل از روابط عمومی موزه هنرهای معاصر تهران، این نمایشگاه با تکیه بر ظرفیت تاریخی و فرهنگی گنجینه موزه، به بررسی چگونگی حضور ایران در آثار هنرمندان می‌پردازد و تلاش می‌کند فراتر از نشانه‌های آشکار ملی و عناصر شناخته‌شده هنر ایرانی، نسبت میان تجربه زیسته هنرمند، حافظه جمعی و زبان بصری آثار را بررسی کند.

«جست‌وجوی ایران»؛ فراتر از نشانه‌های آشنای هویت

در بیانیه نمایشگاه، به‌جای تعیین معیارهایی برای سنجش میزان ایرانی‌بودن آثار هنری، بر چگونگی حضور ایران در تجربه دیداری و فرایند آفرینش هنرمندان تأکید شده است.

این رویکرد، پرسش از هویت ایرانی را از محدوده نقش‌مایه‌ها، نمادها و موضوعات شناخته‌شده فراتر می‌برد و توجه مخاطب را به لایه‌های پیچیده‌تری از تجربه فردی و جمعی معطوف می‌کند؛ تجربه‌هایی که ممکن است در قالب خاطره یک مکان، زندگی روزمره، مهاجرت، احساس فقدان یا پیوند عاطفی با سرزمین مادری در آثار هنری نمود پیدا کنند.

در چنین نگاهی، ایران الزاماً تصویری ثابت و از پیش تعریف‌شده نیست، بلکه مفهومی چندلایه است که در آثار هنرمندان مختلف، صورت‌های متفاوتی پیدا می‌کند.

حضور سهراب سپهری، پرویز تناولی و دیگر چهره‌های برجسته هنر ایران

در نمایشگاه «جست‌وجوی ایران» بیش از ۱۰۰ اثر از مجموعه هنر مدرن ایرانی گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران به نمایش گذاشته می‌شود.

در میان هنرمندانی که آثارشان در این رویداد حضور دارد، نام‌های شناخته‌شده‌ای همچون سهراب سپهری، پرویز کلانتری، پرویز تناولی، حسین زنده‌رودی، فرح اصولی، رضا مافی، محمد احصایی و بهمن محصص دیده می‌شود.

حضور آثار این هنرمندان با شیوه‌های بیانی و تجربه‌های متفاوت، فرصتی برای مشاهده تنوع رویکردها به مفهوم ایران در نقاشی، خوشنویسی نوگرا، مجسمه‌سازی و دیگر شاخه‌های هنرهای تجسمی فراهم می‌کند.

هفت مسیر برای خوانش دوباره هنر معاصر ایران

ساختار نمایشگاه «جست‌وجوی ایران» در هفت بخش مستقل طراحی شده است که هر بخش با طرح یک پرسش، مخاطب را به مواجهه‌ای تازه با آثار دعوت می‌کند.

برخلاف نمایشگاه‌هایی که آثار را براساس دوره‌های زمانی یا سیر تحول تاریخی هنر دسته‌بندی می‌کنند، در این رویداد ارتباطات دیداری و مفهومی میان آثار، مبنای شکل‌گیری مسیرهای نمایشگاهی قرار گرفته است.

این شیوه چیدمان به مخاطبان امکان می‌دهد آثار هنرمندان متعلق به دوره‌ها و رویکردهای مختلف را در کنار یکدیگر ببینند و از خلال شباهت‌ها، تفاوت‌ها و پیوندهای معنایی آن‌ها، برداشت‌های متنوعی از مفهوم ایران به دست آورند.

در این نمایشگاه، عناصر آشنایی همچون خاک، نوشتار، اشیای روزمره و نشانه‌های فرهنگی، تنها به‌عنوان نمادهایی ثابت معرفی نمی‌شوند، بلکه به‌مثابه اجزایی از زبان بصری آثار و حاملان احتمالی خاطره، تجربه و معنا مورد توجه قرار می‌گیرند.

فرصتی برای بازاندیشی در مفهوم هویت ایرانی

نمایشگاه «جست‌وجوی ایران» را می‌توان تلاشی برای طرح دوباره یکی از پرسش‌های بنیادین هنر معاصر ایران دانست: اینکه ایران چگونه در نگاه هنرمندان حضور می‌یابد و این حضور تا چه اندازه به موضوع اثر، تجربه زیسته یا شیوه آفرینش هنری وابسته است.

این نمایشگاه با کنار هم قرار دادن روایت‌های متفاوت هنرمندان، مخاطب را به بازنگری در تصورات تثبیت‌شده درباره هویت ایرانی دعوت می‌کند و نشان می‌دهد که هیچ تصویر، منظره، چهره یا نشانه‌ای به‌تنهایی نمی‌تواند بیانگر تمام تجربه‌های زیسته و فرهنگی یک سرزمین باشد.

زمان بازدید از نمایشگاه «جست‌وجوی ایران»