روز عرفه در تقویم معنوی مسلمانان، روزی برای تأمل و بازگشت به خویشتن است؛ روزی که انسان در سکوتی عمیق‌تر از روزمرگی‌ها، به درون خود و جهان پیرامونش نگاه می‌کند. در این روز، دعا نه صرفاً کلماتی بر زبان، بلکه نوعی دیدن و آگاهی است؛ دیدنی که از سطح ظاهر عبور می‌کند و به لایه‌های پنهان‌تر معنا می‌رسد.

اگر عکاسی را هنر دیدن بدانیم، عرفه یادآور نوع دیگری از نگاه است؛ نگاهی که پیش از ثبت تصویر، در جان انسان شکل می‌گیرد. عکاس پیش از آنکه شاتر را بفشارد، باید جهان را با حسی عمیق‌تر درک کند؛ همان‌گونه که انسان در روز عرفه می‌کوشد جهان و خویشتن را از منظری تازه بنگرد.

در بسیاری از سنت‌های عرفانی، «دیدن» همواره با «شناخت» پیوند داشته است. دیدنِ واقعی زمانی رخ می‌دهد که انسان از هیاهوی بیرونی فاصله بگیرد و فرصت تأمل به درون را پیدا کند. عرفه چنین فرصتی را فراهم می‌کند: لحظه‌ای برای مکث در برابر عظمت هستی، برای دیدن انسان‌ها، طبیعت و زندگی با چشمی آرام‌تر و دلی ‌آگاه‌تر.

برای عکاس، این روز یادآور این حقیقت است که هر تصویر پیش از آنکه در قاب دوربین شکل بگیرد، در تجربه‌ی درونی انسان متولد می‌شود. آنچه به عکس معنا می‌بخشد، فقط ترکیب نور و سایه نیست، بلکه کیفیت نگاه عکاس به جهان است.

شاید بتوان گفت عرفه روزی است که ما را به بازآموزی «دیدن» فرا می‌خواند؛ دیدنی که در آن، جهان نه صرفاً مجموعه‌ای از سوژه‌ها، بلکه ساحتی از معنا و حضور است. در چنین نگاهی، هر لحظه به تصویری تبدیل ‌می‌شود که فراتر از ثبت واقعیت، نشانی از تأمل، حضور و آگاهی انسان در جهان باشد.

نویسنده: ریحانه تقی یاری