بیش از ده سال است که در راهروهای دانشکده‌های هنر، با نسل‌های مشتاق و جست‌وجوگری همراه بوده‌ام که با دوربین‌هایی در دست، به دنبال ثبت حقیقت بوده‌اند. در تمام این سال‌ها، بزرگترین چالش من به عنوان یک مدرس، عبور دادنِ هنرجو از «تکنیک» و رساندن او به ساحلِ «نگاه» بوده است. عکاسی در نگاه اول شاید بازی با اعداد، دیافراگم و سرعت شاتر به نظر برسد، اما واقعیت این است که ما در کلاس‌های درس، چگونگی دیدن را تمرین می‌کنیم.

من خود را حلقه‌ای از یک زنجیره می‌دانم؛ زنجیره‌ای که یک سر آن به اساتید بزرگ و پیشکسوتی می‌رسد که به من آموختند عکاسی، تنها فشردن یک دکمه نیست، بلکه یک موضع‌گیری اخلاقی و فکری در برابر جهان است. امروز که در جایگاه مدرس ایستاده‌ام، هر آنچه از «سواد بصری» و «درک تصویر» به دانشجویانم می‌گویم، بازتاب همان درس‌هایی است که با صبوری و طمأنینه از معلمانم آموخته‌ام. اساتیدی که به من یاد دادند چگونه در میانه آشوبِ بصری جهان، قابِ خود را پیدا کنم و چگونه سکوت را در یک عکس به فریاد بدل سازم. مدیونِ نگاهِ تیزبینِ آن‌ها هستم که به من آموختند دیدن، با نگریستن متفاوت است.

ما عکاسان، در مقام معلم، مسئولیت سنگینی در قبال «سواد بصری» جامعه بر عهده داریم. در دورانی که جهان در اشغالِ تصاویرِ سطحی و زودگذر است، وظیفه ما این است که به شاگردانمان بیاموزیم هر تصویر، متنی است که باید قرائت شود. ما به آن‌ها می‌آموزیم که نور تنها برای روشن کردن سوژه نیست، بلکه برای معنا بخشی به آن است؛ که سایه‌ها تنها تاریکی نیستند، بلکه پناهگاهِ رازهای تصویرند؛ و که ترکیب‌بندی، چیدمانِ تفکر عکاس در یک مستطیل کوچک است.

آموزش عکاسی، فراتر از یک حرفه، نوعی انتقالِ آگاهی است. وقتی دانشجویی پس از یک نیم‌سال تحصیلی می‌گوید که حالا شهر را، آدم‌ها را و حتی سایه درختان روی پیاده‌رو را طور دیگری می‌بیند، من می‌دانم که رسالت معلمی‌ام به ثمر نشسته است. این همان «ارتقای سواد بصری» است؛ یعنی مجهز کردنِ نسل جدید به ابزاری که بتواند سره را از ناسره در جهانِ پر هیاهوی تصاویر تشخیص دهد.

در این روز، دست‌بوسِ تمام اساتیدی هستم که الفبای این زبانِ جهانی را به من آموختند. آن‌ها به من یاد دادند که دوربین، تنها تمدیدِ چشمِ ماست، اما آنچه می‌بیند، قلب و اندیشه عکاس است. به عنوان کسی که یک دهه از عمر خود را در کلاس‌های عکاسی سپری کرده، معتقدم ما معلمانِ «دیدن» هستیم؛ ما جهان را نه آن‌گونه که هست، بلکه آن‌گونه که می‌توان «عمیق‌تر دید»، به شاگردانمان می‌آموزیم.

روز معلم بر تمامی آموزگارانِ نور و نگاه، خجسته باد.

توضیح تصویر: «یادداشتی پرمهر از استاد بزرگوارم، اسماعیل عباسی، بر یکی از تازه‌ترین کتاب‌های ایشان؛ هدیه‌ای ارزشمند که به‌تازگی مفتخر به دریافتش شده‌ام. در مسیری دشواری که آغاز کرده‌ام، لطف و حمایت این استاد فرهیخته برایم دلگرمی و پشتوانه‌ای بزرگ است.»