کودکی زمان کشف جهان، آموزش، بازی و شکل‌گیری رؤیاها است؛ با این حال، میلیون‌ها کودک در جهان درگیر کار کردن هستند؛ پدیده‌ای که آن‌ها را از تحصیل، سلامت و رشد طبیعی محروم می‌کند.

کار کودک فقط مشکلی اقتصادی نیست، بلکه مسأله‌ای اجتماعی و فرهنگی است که مستقیماً با حقوق کودک، آموزش پایدار و آینده‌ی نسل‌ها ارتباط دارد. کودکانی که وارد چرخه‌ی کار می‌شوند، اغلب فرصت تجربه‌ی زندگی طبیعی کودکانه را از دست می‌دهند و زودتر از زمان خود با مسئولیت‌های سنگین مواجه می‌شوند.

روز جهانی مبارزه با کار کودکان با هدف افزایش آگاهی عمومی و تقویت سیاست‌های حمایتی شکل گرفته است و بر ضرورت ایجاد شرایطی تأکید دارد که در آن کودکان در امنیت، آموزش و حمایت اجتماعی رشد کنند.

مقابله با کار کودک فقط وظیفه‌ی دولت‌ها نیست بلکه نیازمند همکاری نهادهای مدنی، رسانه‌ها، خانواده‌ها و افزایش آگاهی عمومی درباره‌ی پیامدهای این مقوله است.

عکاسان و فعالان حوزه‌ی عکاسی اجتماعی در مسیر آگاهی‌بخشی درباره‌ی کار کودک نقش مؤثری ایفا می‌کنند. تصویر، ابزاری قدرتمند برای بیان واقعیت‌هایی است که گاه نادیده گرفته می‌شوند. بسیاری از عکس‌های ماندگار تاریخ، توانسته‌اند توجه افکار عمومی را به مسائل انسانی جلب کنند.

با این حال، عکاسی از کودکان کار نیازمند رعایت اصول اخلاقی است. ثبت تصویر نباید به بازتولید رنج یا نقض کرامت انسانی منجر شود. عکاس باید میان اطلاع‌رسانی، مستندسازی و حفظ شأن کودک تعادل برقرار کند. عکاسی مسئولانه این امکان را دارد که به جای بهره‌برداری از رنج، زمینه‌ای برای همدلی و تغییر نگرش فراهم کند.

حفظ حق کودکی، سرمایه‌گذاری برای آینده‌ای انسانی‌تر است. کاهش کار کودکان به معنای افزایش فرصت آموزش، سلامت و رشد اجتماعی برای نسل‌های آینده است.

روز جهانی مبارزه با کار کودکان یادآور این حقیقت است که هر کودک حق دارد کودک بماند؛ نه نیروی کار، بلکه فرصتی برای امید، خلاقیت و ساختن جهانی بهتر.

ریحانه تقی یاری