دوربین Kodak DCS در ماه مه ۱۹۹۱ معرفی شد، اما ریشههای آن به سالها پیش از آن بازمیگردد. با وجود اینکه شرکت ایستمن کداک در سالهای اخیر تلاشهایی برای بازگشت به بازار فیلم عکاسی مصرفی انجام داده و نام آن همچنان بر روی بسیاری از دوربینهای کامپکت تولیدشده توسط شرکتهای دارای مجوز دیده میشود، هنوز هم این پرسش در ذهن بسیاری مطرح است: «اگر کداک مسیر دیگری را انتخاب میکرد چه میشد؟»
کداک نهتنها صنعت فیلم عکاسی را برای دههها در اختیار داشت، بلکه در شکلگیری عصر عکاسی دیجیتال نیز نقشی اساسی ایفا کرد.
در سال ۱۹۷۵، مهندسی از کداک به نام استیو ساسون نخستین دوربین دیجیتال جهان را به شکلی که امروز میشناسیم ساخت؛ دستگاهی مستقل و نسبتاً قابلحمل که با استفاده از حسگر CCD تصاویر را ثبت میکرد. البته این دوربین برای ذخیرهسازی از نوار کاست کامپکت استفاده میکرد؛ روشی که خوشبختانه چندان دوام نیاورد.

همچنین مهندس دیگری از کداک به نام برایس بایر همان سال الگوی فیلتر رنگی مشهور خود را ابداع کرد؛ الگویی که امروزه تقریباً در تمام حسگرهای دوربینهای دیجیتال استفاده میشود.
با توجه به این پیشینه، چندان تعجبآور نیست که کداک ۳۵ سال پیش نخستین دوربین DSLR تجاری را معرفی کرد. دوربین Kodak DCS (مخفف Digital Camera System) بر پایه همین دو نوآوری ساخته شد و یک حسگر ۱.۳ مگاپیکسلی CCD را با آرایه فیلتر رنگی بایر ترکیب میکرد.
این دوربین در واقع بهصورت یک پشتدوربین دیجیتال طراحی شده بود که روی بدنه بدون تغییر دوربین فیلمی Nikon F3 نصب میشد. این واحد افزوده همچنین دارای موتور درایوی بود که میان هر شات، شاتر دوربین را مجدداً آماده میکرد.
حسگر استفادهشده در این دوربین تراشه داخلی کداک با نام KAF1300 بود؛ حسگری با ابعاد ۲۱ در ۱۶.۶ میلیمتر که از نظر اندازه تقریباً با حسگرهای کراپ ۱.۶ برابری APS‑C در دوربینهای بعدی کانن قابل مقایسه است. این حسگر تصاویر ۱۲۸۰ در ۱۰۲۴ پیکسلی ثبت میکرد و نسخههای سیاهوسفید و رنگی آن عرضه شده بود.
یک کابل نیز دوربین را به واحدی موسوم به «Digital Storage Unit» که روی شانه حمل میشد متصل میکرد. این واحد شامل یک هارددیسک ۲۰ مگابایتی، باتری سرب-اسیدی مشابه دوربینهای فیلمبرداری و امکان افزودن گزینههایی مانند برد پردازش فشردهسازی JPEG بود. به این ترتیب دوربین میتوانست تا ۱۵۶ تصویر بدون فشردهسازی یا حدود ۶۰۰ عکس فشرده ثبت کند.

اگر از خود میپرسید چرا از آن بهعنوان نخستین DSLR «تجاری» یاد میشود، دلیلش این است که DCS نتیجه مجموعهای از پروژههای دیجیتال قبلی بود که بسیاری از آنها با حمایت دولت یا نهادهای نظامی توسعه یافته بودند.
نخستین DSLRهای کداک توسط بخش Federal Systems Division یا FSD ساخته شدند. این بخش در سال ۱۹۸۸ دوربینی مبتنی بر بدنه Canon F‑۱ و حسگر CCD یک مگاپیکسلی توسعه داد.
در سال ۱۹۹۰ بخش عکاسی حرفهای کداک نمونهای آزمایشی نزدیکتر به DCS ساخت که بر پایه بدنه Nikon F3 بود. همین پروژه بعدها به ساخت دوربین Hawkeye II توسط بخش FSD انجامید؛ دوربینی که در یکی از نسخههای خود از کارت حافظه ۵ مگابایتی و باتریهای لیتیوم‑یونی استفاده میکرد و از بسیاری جهات به دوربینهای دیجیتال امروزی شباهت بیشتری داشت.
با این حال این دوربین قابلحمل تنها امکان ذخیره چهار تصویر با وضوح کامل را داشت. به همین دلیل کداک تصمیم گرفت توسعه واحد ذخیرهسازی خارجی را برای DCS ادامه دهد.
کداک در سالهای بعد نیز این مسیر را ادامه داد. مدل بعدی یعنی DCS 200 معرفی شد و همین موضوع باعث شد یکی از خبرنگاران برای دوربین اولیه نام «DCS 100» را به کار ببرد؛ نامی که بعدها بهطور گسترده برای آن استفاده شد. این خانواده دوربینها در نهایت به مدلهای حرفهای DCS Pro SLR با حسگر ۱۴ مگاپیکسلی در سال ۲۰۰۴ رسیدند که با بدنههای نیکون و سیگما عرضه شدند.
جیم مکگاروِی، مهندس ارشد پروژه DCS، گفته است که حضور پررنگ دوربینهای نیکون در میان عکاسان خبری در ایالات متحده باعث شد کداک تصمیم بگیرد نخستین DCS را بر پایه بدنه Nikon F3 بسازد. با این حال در مدلهای بعدی نسخههایی با مانت F و مانت EF نیز تولید شد که با درجات مختلفی از همکاری و پشتیبانی نیکون و کانن همراه بودند.
با وجود این، هشت سال طول کشید تا نیکون نخستین DSLR کاملاً طراحیشده در ژاپن را معرفی کند؛ دوربینی که شکل و شمایلی نزدیک به دوربینهای دیجیتال امروزی داشت: Nikon D1.
منبع: https://www.dpreview.com/
مترجم: ریحانه تقی یاری










Monday, 8 June , 2026