به گزارش اتاق روشن پرس، شرکت کانن (Canon)، یکی از شناخته‌شده‌ترین تولیدکنندگان دوربین عکاسی و تجهیزات اپتیکی در جهان، با ثبت یک درخواست اختراع تازه در ژاپن، بار دیگر توجه جامعه عکاسی را به آینده طراحی لنزهای حرفه‌ای جلب کرده است؛ این درخواست که در تاریخ ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۴ مهر ۱۴۰۵، منتشر شده، طرحی اپتیکی برای ساخت یک لنز زوم تله‌فوتو ۷۰-۲۰۰ میلی‌متری با دیافراگم بسیار باز f/2 را در بر می‌گیرد، ترکیبی که کانن تاکنون آن را در قالب یک لنز زوم با پوشش حسگر فول‌فریم و با این مشخصات به بازار عرضه نکرده است.
این طراحی در درخواست ثبت اختراع ژاپنی با شماره JP 2026-168807 ارائه شده و نخستین بار وب‌سایت تخصصی Canon Rumors به آن پرداخته است. کانن این درخواست را در ۴ آوریل ۲۰۲۵ ثبت کرده و سند مربوط به آن شامل ۱۱ نمونه طراحی اپتیکی است که هر یک ترکیب متفاوتی از فاصله کانونی و گشودگی دیافراگم را بررسی می‌کنند. در میان این نمونه‌ها، طرح شماره ۹ بیش از سایر گزینه‌ها مورد توجه قرار گرفته است؛ زیرا یک لنز زوم با محدوده فاصله کانونی تقریباً ۷۲ تا ۱۹۴ میلی‌متر و دیافراگم f/2.06 را توصیف می‌کند که از نظر مشخصات به یک لنز ۷۰-۲۰۰ میلی‌متری با دیافراگم ثابت f/2 بسیار نزدیک است.
لنز ۷۰-۲۰۰ میلی‌متری f/2 کانن چه ویژگی‌هایی دارد؟
لنزهای زوم ۷۰-۲۰۰ میلی‌متری از جمله تجهیزات مهم در عکاسی حرفه‌ای به شمار می‌روند و در حوزه‌هایی مانند عکاسی ورزشی، پرتره، مراسم، حیات‌وحش و پوشش رویدادها کاربرد گسترده‌ای دارند؛ بااین‌حال، ترکیب محدوده فاصله کانونی این لنزها با دیافراگم بسیار باز f/2، از نظر طراحی اپتیکی و ابعاد فیزیکی چالش‌های قابل‌توجهی ایجاد می‌کند. هرچه فاصله کانونی افزایش پیدا کند، دستیابی به دیافراگم بازتر مستلزم طراحی دهانه ورودی بزرگ‌تر و مدیریت دقیق‌تر مسیر عبور نور در مجموعه عدسی‌ها خواهد بود.
بر اساس اطلاعات درج‌شده در سند ثبت اختراع، نمونه شماره ۹ این طراحی در فاصله کانونی ۱۹۴ میلی‌متر، دیافراگمی با عدد f/2.06 را حفظ می‌کند. دستیابی به چنین مشخصاتی به دهانه ورودی نوری تقریباً ۹۴ میلی‌متری نیاز دارد و قطر آزاد عنصر جلویی لنز نیز در سند حدود ۹۴٫۱۷ میلی‌متر ذکر شده است. این اعداد نشان می‌دهند که کانن در حال بررسی ساختاری است که برای عبور حجم قابل‌توجهی از نور و دستیابی به عملکرد اپتیکی موردنظر، به مجموعه‌ای از عناصر بزرگ و مهندسی‌شده نیاز خواهد داشت.
دیافراگم f/2 در مقایسه با f/2.8 نور بیشتری را به حسگر دوربین می‌رساند و در شرایط یکسان، حدود یک استاپ نور بیشتر فراهم می‌کند؛ ویژگی‌ای که می‌تواند در عکاسی ورزشی داخل سالن، ثبت سوژه‌های متحرک، عکاسی در محیط‌های کم‌نور و ایجاد عمق میدان کمتر برای جداسازی سوژه از پس‌زمینه اهمیت زیادی داشته باشد. البته عملکرد واقعی یک لنز تنها به عدد دیافراگم وابسته نیست و عواملی مانند وضوح تصویر، کنترل پراکندگی رنگی، میزان اعوجاج، سرعت فوکوس خودکار، لرزش‌گیری و وزن نهایی نیز در ارزش حرفه‌ای آن نقش تعیین‌کننده دارند.
ساختار اپتیکی پیچیده با ۲۳ عنصر و هشت گروه لنزی
یکی از نکات برجسته در طراحی پیشنهادی کانن، تعداد بالای اجزای اپتیکی آن است. نمونه شماره ۹ از مجموع ۲۳ عنصر اپتیکی، شش سطح آسفریک و هشت گروه لنزی بهره می‌برد؛ ساختاری که با هدف کنترل بهتر خطاهای اپتیکی و دستیابی به کیفیت تصویر بالا در محدوده گسترده فاصله کانونی طراحی شده است. سطوح آسفریک، برخلاف سطوح کروی ساده، امکان کنترل دقیق‌تر مسیر پرتوهای نور را فراهم می‌کنند و در طراحی لنزهای پیشرفته برای کاهش برخی خطاهای تصویر و بهبود عملکرد اپتیکی به کار می‌روند.
بر اساس سند منتشرشده، فاصله میان عنصر جلویی لنز و سطح حسگر در این نمونه، در وضعیت واید، فاصله کانونی میانی و انتهای تله‌فوتو، حدود ۲۴۰٫۱۶ میلی‌متر باقی می‌ماند. ثابت ماندن این اندازه در سه موقعیت مختلف نشان می‌دهد که طراحی موردنظر از سازوکار زوم داخلی استفاده می‌کند؛ به این معنا که برای تغییر فاصله کانونی، بخش‌هایی از گروه‌های اپتیکی درون بدنه حرکت می‌کنند، اما طول کلی مجموعه در وضعیت‌های بررسی‌شده تغییر نمی‌کند.
در این ساختار، گروه نخست، گروه سوم که دیافراگم را در خود جای داده است و گروه انتهایی در موقعیت ثابت باقی می‌مانند و پنج گروه دیگر برای تغییر فاصله کانونی جابه‌جا می‌شوند. با توجه به فاصله فلنج ۲۰ میلی‌متری مانت RF کانن تا سطح حسگر، در صورت ساخت لنزی مطابق این طراحی، بخش بیرون‌آمده از مانت دوربین دست‌کم حدود ۲۲۰ میلی‌متر خواهد بود؛ بنابراین، حتی با استفاده از زوم داخلی، این لنز احتمالاً ابعادی بزرگ خواهد داشت و نمی‌توان آن را در رده لنزهای سبک و جمع‌وجور قرار داد.
چرا طراحی فوکوس در این لنز اهمیت دارد؟
در لنزهای تله‌فوتو با دیافراگم بسیار باز، تنها گردآوری نور کافی نیست، بلکه حفظ کیفیت تصویر هنگام تغییر فاصله فوکوس نیز اهمیت بالایی دارد. کانن در توضیحات این درخواست ثبت اختراع، هدف اصلی طراحی را دستیابی به یک لنز زوم نسبتاً فشرده با عملکرد اپتیکی بالا معرفی می‌کند؛ همچنین در نمونه‌های مختلف این سند، تغییر فاصله کانونی با حرکت یک گروه لنزی منفی در نزدیکی بخش جلویی انجام می‌شود و فوکوس نیز به کمک دست‌کم سه گروه مجزا صورت می‌گیرد.
در نمونه شماره ۹، عملیات فوکوس با استفاده از سه عنصر منفرد انجام می‌شود که به‌ترتیب دارای توان اپتیکی منفی، مثبت و منفی هستند و هنگام فوکوس روی سوژه‌های نزدیک‌تر، همگی به سمت جلو حرکت می‌کنند. توضیحات کانن نشان می‌دهد که گروه جلویی مثبت با همگرا کردن پرتوهای ورودی نور، به کوچک‌تر نگه‌داشتن ابعاد کلی طراحی کمک می‌کند؛ درحالی‌که حرکت عنصر منفی ضعیفی که در سند با عنوان F3 مشخص شده، برای جلوگیری از تغییر محسوس ابیراهی کروی در هنگام فوکوس در نظر گرفته شده است.
در نمونه شماره ۱۱، ساختار فوکوس متفاوت است و دو عنصر انتهایی، گروه چهارم فوکوس را تشکیل می‌دهند که هنگام فوکوس روی فاصله‌های نزدیک‌تر به سمت عقب حرکت می‌کنند. وجود این تفاوت‌ها در نمونه‌های مختلف نشان می‌دهد که درخواست ثبت اختراع کانن صرفاً به یک آرایش اپتیکی محدود نیست، بلکه چند راهکار مهندسی برای دستیابی به تعادل میان ابعاد، عملکرد نوری و سازوکار فوکوس را بررسی می‌کند.
۱۱ طرح اپتیکی در یک درخواست ثبت اختراع
درخواست ثبت اختراع کانن شامل ۱۱ نمونه طراحی است که همگی به یک لنز ۷۰-۲۰۰ میلی‌متری محدود نمی‌شوند. هشت نمونه نخست، طرح‌هایی از لنزهای زوم با دیافراگم حدود f/1.46 هستند که محدوده‌های متفاوتی از فاصله کانونی را پوشش می‌دهند؛ دو نمونه محدوده تقریبی ۵۱ تا ۸۳ میلی‌متر، یک نمونه محدوده ۴۴ تا ۸۳ میلی‌متر، دو نمونه محدوده ۳۶ تا ۸۳ میلی‌متر و سه نمونه محدوده ۳۶ تا ۴۸ میلی‌متر را بررسی می‌کنند.
سه نمونه پایانی، یعنی نمونه‌های ۹، ۱۰ و ۱۱، به محدوده تله‌فوتو نزدیک‌تر هستند و فاصله کانونی حدود ۷۲ تا ۱۹۴ میلی‌متر را با دیافراگم‌های متفاوت f/2.06، f/2.5 و f/2.3 پوشش می‌دهند. این تنوع نشان می‌دهد که کانن در حال بررسی مجموعه‌ای از راهکارهای اپتیکی برای دستیابی به دیافراگم‌های بسیار باز در لنزهای زوم است؛ بااین‌حال، نمی‌توان نتیجه گرفت که تمام این طرح‌ها به محصولات تجاری تبدیل خواهند شد یا نمونه شماره ۹ الزاماً همان مشخصاتی را خواهد داشت که در نهایت ممکن است در یک محصول نهایی دیده شود.
مقایسه با لنزهای حرفه‌ای فعلی کانن
برای درک بهتر ابعاد و جایگاه احتمالی این طرح، می‌توان آن را با لنز زوم حرفه‌ای Canon RF 70-200mm f/2.8L IS USM Z مقایسه کرد؛ لنزی که طول آن حدود ۱۹۹ میلی‌متر و وزن آن تقریباً ۱۱۱۵ گرم است. این محصول با دیافراگم f/2.8 در دسترس عکاسان قرار دارد، درحالی‌که طرح جدید ثبت اختراع کانن، گشودگی دیافراگم بیشتری را در محدوده‌ای مشابه از فاصله کانونی بررسی می‌کند. بااین‌حال، از آنجا که طراحی ثبت‌شده هنوز به معنای یک محصول آماده عرضه نیست، نمی‌توان وزن، ابعاد نهایی، قیمت یا عملکرد واقعی آن را با اطمینان تعیین کرد.
آخرین لنز ثابت ۲۰۰ میلی‌متری کانن با دیافراگم f/2 که در متن گزارش به آن اشاره شده، Canon EF 200mm f/2L IS USM است؛ محصولی که در سال ۲۰۰۸ معرفی شد و حدود ۲۵۲۰ گرم وزن دارد. این لنز با وجود فاصله کانونی ثابت و برخورداری از دیافراگم بسیار باز، نمونه‌ای از دشواری دستیابی به ترکیب فاصله کانونی بلند و گشودگی دیافراگم زیاد در تجهیزات حرفه‌ای است.
کانن همچنین پیش‌تر لنز زوم Canon RF 28-70mm f/2L USM را در سال ۲۰۱۸ معرفی کرده است؛ لنزی که در محدوده فاصله کانونی کوتاه‌تر، دیافراگم f/2 را در اختیار عکاس قرار می‌دهد و وزن آن حدود ۱۴۳۰ گرم است. بااین‌حال، گسترش همین سطح از گشودگی دیافراگم به محدوده ۷۰ تا ۲۰۰ میلی‌متر، از نظر اندازه عناصر اپتیکی، ساختار داخلی، کنترل خطاهای نوری و مدیریت وزن، چالشی متفاوت و پیچیده‌تر محسوب می‌شود.
آیا کانن واقعاً لنز ۷۰-۲۰۰ میلی‌متری f/2 را تولید خواهد کرد؟
با وجود جذابیت این طراحی برای عکاسان حرفه‌ای، باید میان ثبت اختراع و معرفی رسمی یک محصول تفاوت قائل شد. شرکت‌های تولیدکننده تجهیزات اپتیکی معمولاً طرح‌های بسیار بیشتری را ثبت می‌کنند که تنها بخشی از آن‌ها در نهایت به مرحله تولید انبوه و عرضه تجاری می‌رسند؛ بنابراین، انتشار درخواست ثبت اختراع JP 2026-168807 به‌تنهایی تأیید نمی‌کند که کانن در آینده نزدیک لنز ۷۰-۲۰۰ میلی‌متری f/2 را به بازار عرضه خواهد کرد.
وب‌سایت Canon Rumors نیز احتمال عرضه تجاری این لنز را بسیار پایین ارزیابی کرده و برآورد کرده است که در صورت تولید، قیمت آن ممکن است در محدوده ۶۰۰۰ تا ۸۰۰۰ دلار قرار گیرد. این رقم صرفاً یک برآورد رسانه‌ای است و نه قیمت رسمی اعلام‌شده از سوی کانن؛ ازاین‌رو، تا زمان انتشار اطلاعات رسمی درباره محصول، مشخصات نهایی و زمان عرضه آن همچنان نامشخص خواهد بود.
اگر چنین لنزی روزی به بازار راه پیدا کند، می‌تواند برای عکاسانی که به ترکیب فاصله کانونی تله‌فوتو، انعطاف‌پذیری لنز زوم و دیافراگم بسیار باز نیاز دارند، محصولی ویژه و احتمالاً گران‌قیمت باشد؛ به‌ویژه برای عکاسی ورزشی، پرتره حرفه‌ای، حیات‌وحش و موقعیت‌هایی که سرعت شاتر بالا و عملکرد بهتر در نور کم اهمیت زیادی دارند. بااین‌حال، تا آن زمان این طرح را باید نشانه‌ای از مسیر پژوهش و توسعه اپتیکی کانن دانست، نه محصولی که تولید و عرضه آن قطعی شده باشد.
مترجم: نازنین مالکی
Saturday, 24 October , 2026