چگونه اسکیاپارلی عکاسی مد را متحول کرد؟ نگاهی به پیوند سورئالیسم و لنز دوربین

مد، هنر و سورئالیسم؛ بازگشت به ریشه‌ها

نمایشگاه «اسکیاپارلی: مد هنر می‌شود» در موزه ویکتوریا و آلبرت، درس بزرگی است درباره اینکه چگونه مد سورئالیستی همچنان قدرت تحریک و درخشش دارد. احیای موفقیت‌آمیز خانه مد «میسون اسکیاپارلی» از سال ۲۰۱۹ توسط دنیل رزبری، بسیاری از عناصر سورئالیستی—همچون ترکیب‌های خیالی، خطای دید و منطقِ رویایی—را به دنیای مد بازگردانده است. اما باید به یاد داشت که السا اسکیاپارلی، بنیان‌گذار این سبک، نزدیک به یک قرن پیش مسیر آن را هموار کرد. او بود که مفاهیم انتزاعی را به لباس بدل کرد؛ از کفشی که بر سر قرار می‌گرفت تا دکمه‌هایی که به شکل دستگیره کمد طراحی می‌شدند.

اسکیاپارلی و تسلط بر رسانه‌های چاپی

نمایشگاه لندن نشان می‌دهد که اسکیاپارلی در دورانی فعالیت می‌کرد که رسانه‌های چاپی در حال گذار از تصویرسازی‌های دستی به سمت عکاسی بودند. او به خوبی درک کرده بود که مد برای زنده ماندن به تغذیه مداوم نیاز دارد. برخلاف بسیاری از طراحان هم‌عصر خود، او «اوت کوتور» را با ظرافت‌های تصویری دوربین پیوند زد. اسکیاپارلی می‌دانست که تصاویر، به اندازه خودِ لباس، در خاطره‌ها ماندگار می‌شوند.

عکاسان مرد و سوژه زنانه

نکته قابل تأمل نمایشگاه این است که بسیاری از عکاسانی که تصاویر نمادین اسکیاپارلی را ثبت کردند (مانند من ری، سسیل بیتون و هورست پی. هورست)، مرد بودند. این همکاری‌ها، با وجود زیبایی‌شناسی خیره‌کننده، گاه در دام کلیشه‌های جنسیتی سورئالیسم گرفتار می‌شد؛ جایی که زنان اغلب به عنوان «ابژه میل» به تصویر کشیده می‌شدند تا فاعل آن.

نگاه زنانه؛ دریچه‌ای نو به عکاسی مد

آنچه در این نمایشگاه رهایی‌بخش است، نمایش عکس‌هایی است که توسط زنان گرفته شده و یا زنانی که با اعتماد‌به‌نفس، این طراحی‌های جسورانه را بر تن کرده‌اند. آثار هنرمندانی چون «ایلزه بینگ» (عکاس آلمانی) یا پرتره‌های لی میلر، نشان می‌دهد که زنان چگونه با بهره‌گیری از سورئالیسم، مد را از چارچوب‌های گالری خارج کرده و به بطن زندگی روزمره آورده‌اند. نمایشگاه «اسکیاپارلی: مد هنر می‌شود» تا ۸ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۷ آبان ۱۴۰۵) در موزه ویکتوریا و آلبرت لندن برپاست.

منبع: https://aperture.org/

مترجم: ریحانه تقی یاری