جی میزل، عکاس تأثیرگذار آمریکایی و خالق فلسفه «نور، رنگ و حرکت»، در ۹۵ سالگی درگذشت

جی میزل؛ عکاسی که شیوه دیدن را آموزش می‌داد

جی میزل از چهره‌های مهم تاریخ عکاسی معاصر آمریکا بود؛ عکاسی که تأثیر او تنها به مجموعه عکس‌ها و پروژه‌های حرفه‌ای‌اش محدود نمی‌شد و بخش مهمی از میراث او به آموزش، انتقال تجربه و پرورش نسل‌های جدید عکاسان بازمی‌گردد. او در طول بیش از هفت دهه فعالیت حرفه‌ای، برای مجلات، شرکت‌های تبلیغاتی و مؤسسات فرهنگی معتبر عکاسی کرد و با نگاهی دقیق و حساس، از پرتره چهره‌های مشهور گرفته تا جلد مجلات و صحنه‌های روزمره زندگی شهری را به تصویر کشید.

میزل فعالیت حرفه‌ای خود در عکاسی را در سال ۱۹۵۴ میلادی آغاز کرد و به‌تدریج به یکی از عکاسان شناخته‌شده در حوزه عکاسی تبلیغاتی، عکاسی ادیتوریال، پرتره و عکاسی خیابانی تبدیل شد. ویژگی مهم آثار او، توجه ویژه به کیفیت نور، روابط رنگی، فرم‌های موجود در محیط و حرکات و ژست‌های انسانی بود؛ عناصری که بعدها به هسته اصلی فلسفه آموزشی و روش نگاه او به عکاسی تبدیل شدند.

او در طول فعالیت حرفه‌ای خود جوایز و افتخارات متعددی دریافت کرد که از جمله آنها می‌توان به ورود به تالار مشاهیر Art Directors Club، دریافت جایزه یک عمر دستاورد حرفه‌ای از American Society of Media Photographers، دریافت جایزه Infinity Award از International Center of Photography و همچنین جایزه یک عمر دستاورد هنری Lucie Lifetime Achievement Award اشاره کرد.

«Kind of Blue»؛ تصویری که بخشی از تاریخ موسیقی شد

یکی از شناخته‌شده‌ترین تصاویر ثبت‌شده توسط جی میزل، عکس روی جلد آلبوم تاریخی Kind of Blue اثر مایلز دیویس (Miles Davis) است که در سال ۱۹۵۹ میلادی منتشر شد. این تصویر به یکی از نمادهای بصری تاریخ موسیقی جَز تبدیل شد و امروز ارتباط آن با یکی از مهم‌ترین و پرفروش‌ترین آلبوم‌های تاریخ جَز چنان عمیق است که عکس میزل عملاً بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت بصری این اثر موسیقایی به شمار می‌رود.

اهمیت این عکس تنها در شهرت سوژه یا جایگاه تاریخی آلبوم خلاصه نمی‌شود؛ بلکه نمونه‌ای از توانایی میزل در تبدیل یک تصویر ساده به یک نشانه فرهنگی است. او نشان داد که عکاسی می‌تواند فراتر از ثبت یک چهره یا یک رویداد، در ساختن حافظه بصری یک اثر هنری و حتی شکل‌دادن به هویت فرهنگی آن نقش داشته باشد.

«بانک»؛ خانه، استودیو و جهان شخصی جی میزل

یکی از بخش‌های منحصربه‌فرد زندگی حرفه‌ای و شخصی جی میزل، ساختمان شش‌طبقه‌ای Germania Bank Building در خیابان بووری نیویورک بود؛ ساختمانی که پیش‌تر یک بانک در سال ۱۸۹۸ بود و میزل در سال ۱۹۶۶ آن را خریداری کرد و به خانه، استودیو و محل نگهداری آثار و مجموعه‌های شخصی خود تبدیل کرد.

این ساختمان ۷۲ اتاقه که میزل به سادگی آن را «بانک» یا The Bank می‌نامید، طی چند دهه به بخشی از افسانه شخصی و هنری این عکاس تبدیل شد. مجموعه اشیا، وسایل و عناصر مختلفی که در طبقات گوناگون ساختمان نگهداری می‌شدند، بازتابی از کنجکاوی و روحیه جست‌وجوگر میزل بودند؛ همان روحیه‌ای که در بسیاری از عکس‌های او نیز دیده می‌شود.

میزل سرانجام در سال ۲۰۱۵ میلادی ساختمان را فروخت و از آن خارج شد. این بخش از زندگی او بعدها در مستند Jay Myself به کارگردانی استیون ویلکس (Stephen Wilkes) به تصویر کشیده شد. این فیلم که در سال ۲۰۱۹ میلادی ساخته شد، نگاهی به فضای خاص «بانک» و رابطه عمیق میزل با این ساختمان دارد و بخشی از جهان شخصی و حرفه‌ای این عکاس را برای مخاطبان آشکار می‌کند.

فلسفه عکاسی جی میزل؛ نور، رنگ و حرکت

اما شاید مهم‌ترین میراث جی میزل نه در یک عکس یا یک پروژه، بلکه در شیوه‌ای باشد که به عکاسان آموخت چگونه جهان پیرامون خود را ببینند. چارچوب آموزشی او بر سه مفهوم اساسی نور، حرکت و رنگ استوار بود؛ سه عنصری که از نظر میزل می‌توانستند ساختار و معنای یک تصویر را شکل دهند.

او از عکاسان می‌خواست به نور با دقت بیشتری نگاه کنند و ببینند چگونه نورپردازی می‌تواند یک صحنه را تغییر دهد، چگونه رنگ‌ها می‌توانند ساختار بصری تصویر را سازمان‌دهی کنند و چگونه یک حرکت یا ژست کوتاه و گذرا می‌تواند به یک عکس زندگی ببخشد. این رویکرد، عکاسی را از یک عمل صرفاً تکنیکی فراتر می‌برد و آن را به تمرینی برای مشاهده دقیق جهان تبدیل می‌کرد.

میزل همچنین بر این باور بود که عکاس باید نسبت به تمام عناصر موجود در کادر تصویر (Frame) مسئولیت داشته باشد و هیچ بخش از تصویر نباید صرفاً به‌صورت اتفاقی در عکس باقی بماند. از نگاه او، یافتن یک تصویر خوب نیازمند مشاهده مداوم، صبر، کنجکاوی و توانایی دیدن چیزهایی بود که در نگاه نخست ممکن است معمولی و بی‌اهمیت به نظر برسند.

«هنر یعنی دیگران را وادار کنیم آنچه را می‌بینیم، ببینند»

یکی از جملات شناخته‌شده جی میزل درباره هنر و عکاسی چنین است:

«هنر، تا حدی، تلاش برای این است که دیگران آنچه را تو می‌بینی، ببینند.»

این نگاه، بخش مهمی از جهان فکری میزل را توضیح می‌دهد؛ زیرا برای او عکاسی فقط ثبت چیزی که مقابل دوربین قرار گرفته نبود، بلکه تلاشی برای انتقال نگاه شخصی عکاس به مخاطب بود. عکاس ابتدا باید چیزی را ببیند که ارزش دیدن دارد و سپس بتواند این تجربه دیداری را از طریق تصویر به دیگران منتقل کند.

از این منظر، آموزش عکاسی نزد میزل بیش از آنکه درباره تجهیزات، تنظیمات دوربین یا تکنیک‌های صرف عکاسی باشد، درباره دیدن، مشاهده و کشف تصویر بود. او تلاش می‌کرد عکاسان را متوجه ظرفیت‌های بصری جهان روزمره کند و به آنها بیاموزد که برای پیدا کردن یک عکس ارزشمند، همیشه نیازی به جست‌وجوی یک سوژه خارق‌العاده ندارند.

میراث آموزشی یک عکاس

جی میزل به همان اندازه که برای تصاویرش شناخته می‌شد، به دلیل فعالیت‌های آموزشی نیز مورد احترام بود. او از طریق برگزاری کارگاه‌های عکاسی، سمینارها و سخنرانی‌های تخصصی با تعداد زیادی از عکاسان ارتباط داشت و دانش و تجربه خود را به نسل‌های مختلف منتقل کرد.

بر اساس گزارش‌ها، تأثیر آموزشی او به صدها هنرجو و عکاس محدود نشد و شمار دانشجویان و شرکت‌کنندگان در کارگاه‌های او به بیش از ۶۴۰ نفر رسید. همین گستردگی فعالیت آموزشی نشان می‌دهد که میراث میزل تنها در آرشیو عکس‌هایش باقی نخواهد ماند، بلکه در شیوه نگاه و روش کار بسیاری از عکاسانی که از آموزه‌های او بهره برده‌اند، ادامه پیدا خواهد کرد.

تأکید او بر نور، رنگ و حرکت در واقع دعوتی بود برای اینکه عکاسان با دقت بیشتری به جهان اطراف خود نگاه کنند؛ نوری که می‌تواند فرم یک ساختمان یا چهره یک انسان را تغییر دهد، رنگی که می‌تواند ریتم و ساختار یک تصویر را بسازد و حرکتی که تنها برای کسری از ثانیه اتفاق می‌افتد اما می‌تواند به مهم‌ترین عنصر یک عکس تبدیل شود.

جی میزل در ۲۴ اوت ۲۰۲۶ (۲ شهریور ۱۴۰۵) در ۹۵ سالگی درگذشت، اما میراث او همچنان در تاریخ عکاسی آمریکا و در میان نسل‌هایی که از آثار و آموزش‌هایش تأثیر گرفته‌اند، زنده خواهد ماند. او به عکاسان یادآوری کرد که پیش از فشردن دکمه شاتر، باید دیدن را یاد گرفت؛ زیرا دوربین تنها ابزار ثبت تصویر است و آنچه یک عکس را به تصویری ماندگار تبدیل می‌کند، در نهایت نوع نگاه عکاس به جهان است.

منبع: https://www.dpreview.com/

مترجم: ریحانه تقی یاری