تنها چند سال پیش، اقتصاد چین با سرعتی چشمگیر در حال رشد بود؛ رشدی که بسیاری از شرکتهای بزرگ جهان، از جمله تولیدکنندگان دوربینهای عکاسی، برنامههای مالی و پیشبینیهای فروش خود را بر اساس آن تنظیم کرده بودند. اما اکنون شرایط کاملاً تغییر کرده است و همان رونق اقتصادی به روندی معکوس تبدیل شده؛ موضوعی که باعث شده بسیاری از شرکتها نتوانند به اهداف مالی از پیش تعیینشده خود دست پیدا کنند.
بر اساس گزارش نیویورک تایمز، هزینهکرد مصرفکنندگان در چین طی ماههای اخیر به شکل محسوسی کاهش یافته است. بازار بورس که در اواخر سال ۲۰۲۴ میلادی (اواخر ۱۴۰۳ شمسی) رشد قابل توجهی را تجربه کرده بود، نتوانسته آن روند صعودی را حفظ کند. اگرچه نرخ کلی بیکاری در چین حدود ۵ درصد اعلام شده، اما آمار مربوط به جوانان ۱۶ تا ۲۵ ساله نگرانکننده است و به حدود ۱۵ درصد میرسد؛ رقمی که با وجود قوانین ویژه دولت چین برای حمایت از اشتغال فارغالتحصیلان دانشگاهی همچنان بسیار بالا محسوب میشود.
برخلاف تصور رایج، فرهنگ اقتصادی چین در سالهای اخیر به شدت سرمایهمحور شده است. برندهای مشهور مد و پوشاک غربی در کنار محصولات پیشرفته فناوری ساخت چین قرار گرفتهاند و سبک زندگی مصرفگرایانهای را شکل دادهاند. اما این سبک زندگی در شرایطی که بازار مسکن با افزایش شدید قیمت خرید و اجاره، بهویژه در شهرهای بزرگی مانند شنژن، روبهرو است، دوام چندانی ندارد. هنگامی که هزینههای زندگی با سرعت بیشتری نسبت به رشد دستمزدها افزایش پیدا میکند، طبیعی است که قدرت خرید مردم کاهش یابد و مصرف خانوارها افت کند.
دقیقاً همین اتفاق نیز رخ داده است.
این کاهش تقاضا اکنون مستقیماً صنعت دوربینهای عکاسی را تحت تأثیر قرار داده است. سال گذشته، زمانی که شرکتها پیشبینیهای مالی سال جاری را تنظیم میکردند، چین یکی از امیدوارکنندهترین بازارهای جهان محسوب میشد و انتظار میرفت تقاضای بالای مصرفکنندگان این کشور، موتور محرک رشد فروش تجهیزات عکاسی باشد.
در گزارشی که اوایل سال جاری منتشر شد، آمده بود که مجموع ارسال دوربینهای دیجیتال به تمام مناطق جهان در سال گذشته افزایش یافته و بیشترین رشد سالانه مربوط به بازار چین بوده است. همچنین دادههای منتشرشده در اواسط سال ۲۰۲۵ میلادی (۱۴۰۴ شمسی) نشان میداد چین تا آن زمان بزرگترین بازار عکاسی جهان بوده است. هرچند در پایان همان سال، آمریکای شمالی دوباره جایگاه نخست را به دست آورد، اما چین همچنان سریعترین بازار در حال رشد تجهیزات عکاسی به شمار میرفت.
اکنون اما این روند رشد تقریباً متوقف شده و به نظر میرسد بسیاری از شرکتهای فعال در صنعت دوربین، چنین تغییری را پیشبینی نکرده بودند.
شرکت سونی در تازهترین گزارش مالی خود اعلام کرده است که بازار تجهیزات تصویربرداری در تمام مناطق جهان تقریباً باثبات باقی مانده، اما بازار چین همچنان نسبت به سال گذشته رشد منفی را تجربه میکند؛ این در حالی است که بخش تولید حسگرهای تصویر این شرکت همچنان سودآوری بالایی دارد.
از سوی دیگر، نیکون نیز در گزارش مالی خود اعلام کرده است که برآورد اندازه بازار جهانی دوربینهای دیجیتال با لنز قابل تعویض (DCIL) را ۳۰۰ هزار دستگاه کاهش داده است؛ تصمیمی که دلیل اصلی آن افت اخیر تقاضا، بهویژه در بازار چین عنوان شده است. این شرکت همچنین پیشبینی فروش دوربینها و لنزهای خود را نیز کاهش داده است.
آمارهای منتشرشده توسط انجمن صنایع محصولات دوربین ژاپن (CIPA) نیز همین روند را تأیید میکند. این انجمن که آمار فروش دوربینها و لنزهای تولیدکنندگان ژاپنی را منتشر میکند، گزارش داده است که در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی (نیمه اول ۱۴۰۵ شمسی)، میزان صادرات انواع دوربین و لنز به بازار چین نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته است.
همانگونه که نشانههای این وضعیت از اواخر سال ۲۰۲۵ نیز قابل مشاهده بود، اکنون آمریکای شمالی بار دیگر به مهمترین موتور رشد فروش دوربینهای عکاسی تبدیل شده است. در سالهای گذشته، حضور همزمان بازارهای چین و آمریکای شمالی باعث شده بود درآمد شرکتهای سازنده دوربین تنوع بیشتری پیدا کند، اما اکنون بازار چین دیگر توان حفظ آن روند رشد را ندارد.
اقتصاد آمریکای شمالی هنوز در مقایسه با اروپا و بخش بزرگی از آسیا وضعیت بهتری دارد، اما انتظار اینکه شرکتهایی مانند کانن، نیکون، سونی، فوجیفیلم و سایر برندهای بزرگ تنها با تکیه بر یک منطقه جغرافیایی بتوانند رشد درآمد خود را حفظ کنند، چندان واقعبینانه نیست؛ بهویژه اینکه اقتصاد همین منطقه نیز با چالشهای قابل توجهی روبهرو است.
در چنین شرایطی، ادامه روند سریع نوآوری در صنعت دوربین نیز چندان محتمل به نظر نمیرسد. اگر اقتصاد جهانی بهبود پیدا نکند، احتمال دارد طی چند سال آینده شاهد معرفی مدلهای کمتری از دوربینهای جدید باشیم و حتی فناوریهای بهکاررفته در محصولات آینده نیز با سرعتی کمتر از گذشته توسعه پیدا کنند؛ زیرا شرکتها ناچار خواهند بود استراتژی خود را بر کاهش هزینههای تولید و افزایش حاشیه سود متمرکز کنند.
اما این تنها مشکل پیش روی صنعت عکاسی نیست.
بحران جهانی حافظههای الکترونیکی نیز به یکی دیگر از چالشهای جدی تولیدکنندگان تجهیزات تصویربرداری تبدیل شده است. با پیشرفتهتر شدن حسگرهای تصویر و پیچیدهتر شدن الگوریتمهای پردازش تصویر و هوش مصنوعی، دوربینهای امروزی به تراشههای پردازشی قدرتمندتر و حافظههای سریعتر نیاز دارند. در همین حال، مراکز داده هوش مصنوعی بخش بزرگی از ظرفیت تولید حافظههای الکترونیکی را به خود اختصاص دادهاند و همین مسئله فشار مضاعفی بر زنجیره تأمین وارد کرده است.
در نتیجه، تولیدکنندگان دوربین علاوه بر کاهش تقاضا، با دشواری بیشتری در تأمین قطعات مورد نیاز خود نیز روبهرو هستند. حتی تهیه تراشهها و حافظههای لازم برای ساخت یک دوربین جدید نسبت به گذشته پیچیدهتر و پرهزینهتر شده است؛ موضوعی که کاهش هزینههای تولید را برای شرکتها بسیار دشوار میکند.
در مجموع، صنعت تجهیزات عکاسی امروز در یکی از پیچیدهترین دورههای خود قرار گرفته است؛ دورانی که رکود اقتصادی، کاهش قدرت خرید، افت فروش جهانی و بحران تأمین قطعات الکترونیکی، همزمان آینده بازار دوربینهای عکاسی و سرعت نوآوری در این صنعت را تحت تأثیر قرار دادهاند.
مترجم: حنانه قنبری







Wednesday, 14 October , 2026