چرا دوربین نیکون Z5IIc لزوماً برای شما ساخته نشده است؟ درک فلسفه طراحی دوربین‌های بدون منظره‌یاب

به گزارش اتاق روشن پرس، در دنیای پرهیاهوی فناوری عکاسی، هر بار که محصول جدیدی رونمایی می‌شود، شاهد سونامی از اعتراضات و انتقادات از سوی کاربرانی هستیم که با خشم و گلایه اعلام می‌کنند این دوربین دقیقاً همان چیزی نیست که آن‌ها انتظارش را داشته‌اند. قربانی نگون‌بخت این هفته دنیای عکاسی، دوربین «نیکون Z5IIc» (Nikon Z5IIc) است؛ دوربینی که اگر بخواهیم خیلی ساده آن را توصیف کنیم، نسخه‌ای سبک‌تر و اقتصادی‌تر از مدل محبوب «نیکون Z5II» (Nikon Z5II) محسوب می‌شود که سازنده، منظره‌یاب (Viewfinder) آن را حذف کرده است. به محض اعلام این خبر، فریاد اعتراض کاربران در فضای مجازی بلند شد که: «چطور بدون منظره‌یاب می‌توان آن را یک دوربین جدی دانست؟ نیکون چه در سر دارد؟ اگر منظره‌یاب داشت شاید به خریدش فکر می‌کردم!» این‌ها همان گلایه‌های تکراری و همیشگی هستند که با هر رونمایی جدید تکرار می‌شوند.

باید اعتراف کنم که شخصاً نیز همین حس را دارم؛ من هرگز حاضر نیستم یک دوربین با لنز قابل تعویض (Interchangeable Lens Camera) بخرم که فاقد منظره‌یاب باشد و تمام اتکای آن تنها به نمایشگر پشت دوربین باشد؛ با اینکه حداقل ۱۵ سال است که اکثر عکس‌هایم را با گوشی موبایل می‌گیرم و به این سبک از عکاسی عادت کرده‌ام. اما تفاوت در اینجاست که عکس‌های موبایلی معمولاً ثبت‌های لحظه‌ای و غیررسمی (Casual Snaps) هستند و تعامل من با فرآیند عکاسی حرفه‌ای، کاملاً متفاوت است. منظره‌یاب همان جایی است که جادوی اصلی عکاسی اتفاق می‌افتد؛ جایی که کادر، تمام میدان دید شما را پر می‌کند و می‌توانید دنیای اطراف را نادیده بگیرید تا تمام تمرکز خود را بر روی خلق یک ترکیب‌بندی (Composition) بی‌نقص بگذارید. «چارلی ویت» (Charlie Waite)، عکاس برجسته، زمانی ترکیب‌بندی تصویر روی نمایشگر پشت دوربین را به رفتن به سینما و تماشای فیلم با چراغ‌های روشن تشبیه کرده بود که همیشه برایم سرگرم‌کننده بود. اما یک مثال دیگر هم برای تماشای فیلم وجود دارد که معمولاً نیازی نیست اتاق را کاملاً تاریک کنید؛ بله، تماشای تلویزیون. اکثر ما به هر دو عادت داریم و خودمان را با شرایط وفق می‌دهیم؛ فیلم‌های حماسی مانند «ادیسه» (The Odyssey) نیاز دارند که در یک سالن سینمای تاریک و روی پرده‌ای بزرگ دیده شوند، اما یک فیلم کمدی عاشقانه (Rom-com) با تماشای آن روی صفحه کوچک تلویزیون، ذره‌ای از جذابیتش را برای خنداندن شما از دست نمی‌دهد.

من از نسلی هستم که داشتن منظره‌یاب برایم یک اصل غیرقابل مذاکره است، اما نسل جدیدی از عکاسان وجود دارند که تمام فعالیت عکاسی خود را تا به امروز با گوشی‌های هوشمند انجام داده‌اند؛ تولیدکنندگان محتوایی با میلیون‌ها دنبال‌کننده که تنها با دوربین گوشی‌هایشان امرار معاش می‌کنند. حتی عکاسانی هستند که از دوربین‌های بدون آینه (Mirrorless) استفاده می‌کنند اما هرگز از منظره‌یاب الکترونیکی (EVF) استفاده نمی‌کنند. شاید بتوان گفت منظره‌یاب برای اکثر عکاسان زیر ۳۰ سال معنای خاصی ندارد؛ آن حالت عجیب کج کردن سر و فشردن بینی به بدنه دوربین که برای عکاسانی با چشمان چپ‌دست مثل من عادی است، برای کسانی که با آن بزرگ نشده‌اند، احتمالاً شبیه یک آیین عجیب و غریب به نظر می‌رسد. در واقع، با استفاده از نمایشگر ال‌سی‌دی (LCD Screen)، دیگر بحث نگاه کردن با چشم چپ یا راست مطرح نیست و شما با هر دو چشم عکاسی می‌کنید. نمایشگرهای لمسی مدرن به شما اجازه می‌دهند تنظیمات را کنترل کنید و حتی تمام فرآیند ثبت عکس را کاملاً از روی صفحه انجام دهید.

با این وجود، من قصد ندارم نظر شما را در مورد دوربین‌های بدون منظره‌یاب تغییر دهم، همان‌طور که نظر خودم هم تغییر نخواهد کرد. پس اگر ظاهر «نیکون Z5IIc» (Nikon Z5IIc) را دوست دارید اما آرزو می‌کنید که کاش منظره‌یاب داشت، امروز روز شانس شماست؛ چون خبر خوبی برایتان دارم، این دوربین دقیقاً همان «نیکون Z5II» (Nikon Z5II) است که هم‌اکنون در بازار موجود است. «نیکون Z5IIc» برای کسانی ساخته شده که از منظره‌یاب استفاده نمی‌کنند و ترجیح می‌دهند هزینه اضافی بابت قطعه‌ای که کاربردی برایشان ندارد، نپردازند. این دوربین همچنین برای کسانی طراحی شده که یا صرفاً به فیلمبرداری می‌پردازند و یا حداقل به اندازه عکاسی از آن استفاده می‌کنند و نمی‌خواهند ۸۰۰ دلار بیشتر برای مدل «نیکون ZR» (Nikon ZR) هزینه کنند؛ چرا که در دنیای حرفه‌ای فیلمبرداری، تقریباً هیچ‌کس از منظره‌یاب استفاده نمی‌کند.

البته نیکون یک گزینه سوم هم داشت؛ ایجاد یک نسخه شبه‌دوربین (Rangefinder) از Z5II با منظره‌یاب الکترونیکی در گوشه دوربین برای عکاسان خیابانی؛ مشابه کاری که سیستم «او‌ام» (OM System) به تازگی با مدل جدید «پن» (PEN) انجام داده، یا کاری که «فوجی‌فیلم» (Fujifilm) با سری‌های XE و X Pro و «سونی» (Sony) با سری A7C انجام می‌دهند. محبوبیت عظیم سری X100 فوجی‌فیلم و مدل X-E5 که برنده عنوان «دوربین سال» ما شد، ثابت می‌کند که عشق زیادی به این سبک از عکاسی وجود دارد. نیکون در حال حاضر دوربینی با این مشخصات در سبد محصولات خود ندارد و فکر می‌کنم اگر چنین محصولی تولید می‌شد، فروش خوبی در بین مشتریان خاص پیدا می‌کرد؛ اما قطعاً این دوربین هدفش مخاطبانی نیست که «نیکون Z5IIc» برای آن‌ها طراحی شده است. ضمن اینکه تولید چنین دوربینی هزینه بیشتری نسبت به Z5IIc خواهد داشت و اگر تیراژ فروش پایین باشد، حتی ممکن است گران‌تر از مدل Z5II تمام شود. نکته پایانی این است که لازم نیست هر دوربینی که به بازار می‌آید، دقیقاً مطابق با نیازهای خاص شما باشد؛ هیچ ایرادی ندارد که سازندگان، دوربین‌هایی برای سایر اقشار جامعه نیز تولید کنند؛ حتی برای همان افرادی که نوع خاصی از عکس و ویدیو را خلق می‌کنند که شاید شما چندان به آن‌ها علاقه نداشته باشید.

منبع: https://amateurphotographer.com/

مترجم: نازنین مالکی