به گزارش اتاق روشن پرس، موزه ملی تالار مشاهیر و عروسکهای کلهلرزان (National Bobblehead Hall of Fame and Museum) در رویدادی کمنظیر از نخستین نسخه عروسک کلهلرزان (Bobblehead) صحنه نمادین «ناهار بر فراز آسمانخراش» (Lunch Atop a Skyscraper) پردهبرداری کرد؛ تصویری خیرهکننده محصول سال ۱۹۳۲ میلادی (۱۳۱۱ خورشیدی) که در آن یازده کارگر سازههای فلزی در ارتفاع سرگیجهآور ۸۵۰ فوتی (حدود ۲۶۰ متری) از سطح خیابانهای شلوغ منطقه منهتن (Manhattan) بر روی یک تیرآهن باریک به دور از هرگونه تجهیزات ایمنی مشغول صرف وعده ناهار هستند و اکنون تمامی این ۱۱ شخصیت با سرهای متحرک در ابعادی به طول ۱۳ اینچ (حدود ۳۳ سانتیمتر) و ارتفاع ۷ اینچ (حدود ۱۸ سانتیمتر) در قالب یک مجسمه دکوراتیو و باجزئیات بازآفرینی شدهاند.

این مجموعه کلکسیونی بر روی یک پایه افقی به همراه پسزمینه چشمنوازی از خط آسمان مشهور نیویورک تعبیه شده و به مناسبت سال ثبت این سند بصری دورانساز، تولید آن دقیقاً به تعداد محدود ۱۹۳۲ قطعه شمارهگذاریشده محدود گردیده است که هر کدام با قیمت ۱۰۰ دلار و منحصراً از طریق فروشگاه آنلاین موزه به فروش میرسد؛ افزون بر این، اعلام شده است که خریداران باید مبلغ ثابت ۸ دلار را به عنوان هزینه ارسال پستی پرداخت نمایند و فرآیند توزیع این عروسکهای کلهلرزان خاص از ژانویه ۲۰۲۷ میلادی (دی تا بهمن ۱۴۰۵ خورشیدی) رسماً آغاز خواهد شد.
موزه مستقر در خیابان ساوت فرست (South 1st Street) واقع در منطقه واکرز پوینت (Walker’s Point) در شهر میلواکی (Milwaukee) که فعالیت حرفهای خود را از فوریه ۲۰۱۹ میلادی (بهمن تا اسفند ۱۳۹۷ خورشیدی) آغاز نموده، خبر رونمایی از این اثر ماندگار را در روز جمعه ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ میلادی (۲۷ شهریور ۱۴۰۵ خورشیدی) و همگام با روزهای گرامیداشت سالروز ثبت تصویر اصلی منتشر ساخته است؛ تاریخی که در تقویم آرشیوی سنتی مصادف با ۲۰ سپتامبر ۱۹۳۲ میلادی (۲۹ شهریور ۱۳۱۱ خورشیدی) بر فراز طبقه شصتونهم ساختمان آرسیای (RCA Building) در جریان پروژه احداث شهرک راکفلر (Rockefeller Center) روایت میشود، هرچند کشفیات سالهای اخیر پژوهشگران و آرشیوداران مرکز راکفلر حاکی از آن است که ثبت فریم مربوطه احتمالاً در واپسین روزهای همان سپتامبر و در حوالی برگزاری جشن پایانی کارگذاری سقف ساختمان به انجام رسیده است.
فیل اسکلار (Phil Sklar)، همبنیانگذار و مدیر ارشد اجرایی موزه ملی عروسکهای کلهلرزان، در این خصوص خاطرنشان ساخت: «ما از پردهبرداری این عروسک کلهلرزان بازآفرینیشده از صحنه جاودانه “ناهار بر فراز آسمانخراش” که در چنین هفتهای از سال ۱۹۳۲ در نیویورک ثبت گردید، بیپایان به وجد آمدهایم؛ زیرا تصویری که همگان آن را “مشهورترین قاب وقت ناهار در تاریخ نیویورک” نام نهادهاند، با گذشت دهها سال فراتر از مرزهای ثبت یک لحظه ساده رفته و در جانِ فرهنگ بصری به مظهر بیبدیل مقاومت، انعطافپذیری روحی و اراده تسلیمناپذیر یک ملت و کارگران شجاع آن مبدل شده است.»
این مجسمه کلکسیونی که به عنوان سرفصلی از مجموعه آثار یادبود دویستوپنجاهمین سالگرد تاسیس ایالات متحده آمریکا روانه بازار شده، از روی نگاتیوی الگوبرداری گشته که برای اولین بار در روزنامه نیویورک هرالد تریبون (New York Herald Tribune) به تاریخ ۲ اکتبر ۱۹۳۲ میلادی (۱۰ مهر ۱۳۱۱ خورشیدی) تحت عنوان کمتر شناختهشده «سازندگان شهر مشغول صرف ناهار» (Builders of the City Enjoy Luncheon) چاپ شد و بر خلاف باور عموم، قابی لحظهای و تصادفی نبود بلکه به صورت کاملاً هماهنگ و صحنهپردازیشده در راستای کمپینهای تبلیغاتی سازه راکفلر توسط یکی از سه عکاس مستقر در کارگاه ساختمانی شامل توماس کلی (Thomas Kelley)، ویلیام لفتویچ (William Leftwich) یا چارلز سی. ابتس (Charles C. Ebbets) به ثبت رسید و علیرغم سالها تحقیق پیرامون اینکه کدامیک از این افراد شاتر نهایی دوربین را فشرده است، هنوز پاسخی قطعی برای رفع این معمای تاریخ هنر به دست نیامده است.
رازآلودگی این اثر ماندگار تاریخی به هویت عکاس خلاصه نمیشود؛ چنانکه کریستین روسل (Christine Roussel)، آرشیودار برجسته مرکز راکفلر، تنها نام دو تن از یازده کارگر دلیر حاضر بر روی تیرآهن به اسامی جوزف اکنر (Joseph Eckner) و جو کورتیس (Joe Curtis) را با قاطعیت از اسناد استخراج کرده و هویت ۹ کارگر دیگر همچنان بر پایه فرضیات بازماندگان و روایتهای خانوادگی متزلزل استوار مانده است؛ گرچه بر اساس نشانههای بیوگرافیک و دستنوشتههای بازمانده، فرد تکیهدادهشده در منتهیالیه سمت راست با بطری نوشیدنی در دستانش، گوستاو پوپوویچ (Gustav Popovic)، کارگر مهاجر اسلواکیایی، شناسایی شده که بعدها در نامهای به همسرش نوشته بود: «نگران نباش ماریسکای عزیزم، همانطور که میبینی من هنوز هم با بطری (سالم و زنده) هستم.»
تصویر اسطورهای کارگران راکفلر که نشریه معتبر تایم (Time) آن را در زمره ۱۰۰ تصویر تاریخساز و اثرگذار تمام اعصار جهان معرفی کرد، حقیقت تکاندهندهای از ترکیب نیروی کار چندملیتی متشکل از مهاجران ایرلندی، ایتالیایی، اسکاندیناویایی، آلمانی و سرخپوستان ماهر قبیله موهاوک (Mohawk) در بحبوحه بحران ویرانگر رکود بزرگ اقتصادی (Great Depression) را به نمایش میگذارد و عروسک کلهلرزان جدید میلواکی تلاش کرده است این روح مقاومت و جسارت زیستن میان مرگ و زندگی را با وفاداری به تمام جزئیات تاریخی زنده نگه دارد.
مترجم: نازنین مالکی







Wednesday, 14 October , 2026