زروان روح بخشان، کیوریتور نمایشگاه «زمین و زمان» در گالری عصر، از نحوه شکل‌گیری عنوان نمایشگاه، تنوع آثار و رویکرد گالری عصر در حمایت از تجربه‌های نو در هنر معاصر سخن گفت.

لطفاً خودتان را معرفی کنید و بفرمایید که گالری عصر از چه زمانی و در چه زمینه‌هایی فعال است؟

سلام، من زروان روح بخشان هستم. گالری عصر در یلدای سال ۱۳۹۸ افتتاح شد. البته آن زمان من هنوز در این مجموعه حضور نداشتم؛ اما از سال ۱۴۰۲ به عنوان مشاور و کیوریتور همکاری‌ام را آغاز کردم. در ابتدای فعالیت، با توجه به شرایط کرونا و مسائل اجتماعی، فعالیت گالری محدود شد، اما مسیرش را حفظ کرد. تمرکز اصلی گالری در حوزه نقاشی بوده، هرچند گاهی نمایشگاه‌هایی از عکس، مجسمه و ویدئو نیز برگزار کرده است.

از زمان حضور من، فضای دوم گالری – که به نام «گاراژ» شناخته می‌شود – راه‌اندازی شد. در آن فضا، چیدمان‌، پرفورمنس و اینستالیشن‌ اجرا شد تا گالری عصر به فضایی برای تجربه‌های چندرسانه‌ای تبدیل شود. این نمایشگاه گروهی «زمین و زمان» نیز ادامه همان رویکرد است؛ ترکیبی از هنرمندانی که پیش‌تر در عصر نمایش داشته‌اند و جمعی از تازه‌واردان، با هدف بازخوانی مفاهیم زمین و زمان در تجربه زیسته امروز.

چرا نام «زمین و زمان» را برای نمایشگاه انتخاب کردید؟

راستش این نام کاملاً تصادفی انتخاب شد. یک روز در گفت‌وگویی خانوادگی، از شرایط زندگی و فشارها گله می‌کردم و همسرم گفت: «خب همین را بگذار اسم نمایشگاه، از زمین و زمان می‌بارد!» و همین عبارت شد نام نمایشگاه. بعد دیدم که چقدر این ترکیب با آثار هنرمندان همخوانی دارد.

برخی از هنرمندان‌، مثل مرتضی خسروی، در آثارشان به زمین‌های سوخته و وضعیت پساجنگ پرداخته‌اند؛ با زبانی انتزاعی که هم نشانه واقعیت دارد و هم به سمت آبستره حرکت می‌کند. برخی دیگر، مثل فرید جعفری سمرقندی، به مفهوم زمان در کارشان اشاره کرده‌اند؛ مثلاً استفاده از تصویر استرلاب در مرکز کار.

از طرف دیگر، این عنوان برای من ریشه فرهنگی نیز دارد. در گویش لری، «آسمان» هم معنای زمان دارد و وقتی مردم منطقه بخواهند از روزگار شکایت کنند، می‌گویند «ای آسمان»، جمله‌ای که هم به زمان اشاره دارد و هم به امید باران و رهایی. پس «زمین و زمان» برای من هم استعاره فرهنگی بود و هم پاسخی طبیعی به روزمرگی‌های معاصر.

انتخاب هنرمندان بر چه اساسی انجام شد؟

بخشی از هنرمندان کسانی بودند که پیش‌تر در گالری عصر کارهایشان به‌صورت انفرادی نمایش داده شده بود و مجموعه‌هایی از آن آثار باقی مانده بود که با موضوع زمین یا زمان ارتباط داشتند. گروه دیگر را بر اساس تجربه شخصی و شناخت کاری‌شان دعوت کردم؛ هنرمندانی که در یکی دو سال اخیر، در کارهایشان به‌گونه‌ای با مفهوم زمین یا زمان درگیر بودند.

به‌طور کلی ترکیبی از شناخت پیشینی، تجربه هنرمندان با گالری و پیوند محتوایی آثار ملاک انتخاب بود. با توجه به محدودیت زمانی دو هفته‌ای برای آماده‌سازی، از نتیجه نهایی رضایت دارم؛ چراکه در همین مدت کوتاه مجموعه‌ای متنوع و معنا‌دار از آثار شکل گرفت که گفت‌وگوی تازه‌ای میان زمین، زمان و درک هنرمندانه از جهان امروز ایجاد کرده است.

اطلاعات نمایشگاه:

  • نام نمایشگاه: زمین و زمان
  • نوع نمایشگاه: گروهی
  • کیوریتور: زروان روح بخشان
  • گالری میزبان: گالری عصر
  • هنرمندان شرکت‌کننده: فرزاد امینی، علیرضا الهی، فرید جعفری سمرقندی، مهناز حسن‌پور، لیلا حسین‌زاده صلواتی، علی خاتم‌ساز، مرتضی خسروی، مصطفی خسروی، سمیه دادرس، آرزو زند، شه‌گل صفرزاده، مرضیه صفرزاده، امیرخشایار قاسم، سکینه قربانی، شیرین کرمی مفرد، نرگس مرندی، الهه منیرالدین، مرجان هاتفی، واهیک هارتونیان، گیلدا هاشم‌زاده، سینا یعقوبی.

عکاس: رومینا لیاقت

 

عکاس: آرمان روشن

  • نویسنده : آرمان روشن