در شرایطی که ثبت تصویری رویدادهای تاریخی، همواره یکی از دغدغه‌های اصلی رسانه‌های معتبر به شمار می‌آید، برگزاری نشست تخصصی عکاسی جنگ فرصتی نادر برای واکاوی ابعاد پنهان و آشکار عکاسی در بحران‌های ملی فراهم کرده است. این نشست که با همکاری دانشکدگان هنرهای زیبای دانشگاه تهران و خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) برنامه‌ریزی شده، تلاش دارد تا نقش بی‌بدیل عکاسان جنگ را در تدوین «تاریخ بصری مقاومت» مورد مداقه قرار دهد.
در این برنامه تخصصی، سه تن از عکاسان با سابقه و صاحب‌نام ایران یعنی مرضیه سلیمانی، اکبر توکلی و محسن رضایی، به اشتراک‌گذاری تجربیات خود در پوشش جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان خواهند پرداخت. این عکاسان که سال‌ها در خطوط مقدم نبرد، با دوربین‌های خود به ثبت لحظات تاریخی پرداخته‌اند، در این نشست، روایت‌هایی ناب و کمتر شنیده‌شده از آن دوران پرالتهاب را با مخاطبان در میان خواهند گذاشت. حضور این سه عکاس پیشکسوت، نشان‌دهنده عمق و غنای تجربیاتی است که در نشست تخصصی عکاسی جنگ در معرض دید علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.
خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) در ایام جنگ تحمیلی، به یکی از معتبرترین مراجع استنادی و تصویری کشور بدل شد. عکاسان این رسانه با حضور در خطوط مقدم و کانون‌های بحران، فراتر از ثبت یک لحظه، به تدوین «تاریخ بصری مقاومت» همت گماشتند. این مجاهدت رسانه‌ای نه تنها واقعیت‌های میدانی را با دقت و صداقت به تصویر کشید، بلکه نقشی بی‌بدیل در صیانت از حافظه جمعی ایرانیان و مستندسازی حماسه‌های ملی ایفا کرده است؛ به‌گونه‌ای که امروز آرشیو تصویری ایرنا، گنجینه‌ای از هویت تاریخی و پایداری ملت ایران محسوب می‌شود. نشست تخصصی عکاسی جنگ، از همین منظر به واکاوی این گنجینه ارزشمند خواهد پرداخت.
حضور اساتید برجسته در نشست تخصصی عکاسی جنگ
در این برنامه، جمعی از استادان و فعالان حوزه عکاسی و رسانه از سوی دانشکدگان هنرهای زیبا حضور خواهند داشت. یوسف زینال‌زاده، معاون فرهنگی و دانشجویی دانشکدگان هنرهای زیبا، کلثوم پیامنی، استاد عکاسی، ناصر سلیمانی، کارشناس مسئول مشاوره و مسئول امور فرهنگی، انجمن‌های علمی و نشریات دانشجویی، و علی نجات‌بخش، مدرس عکاسی، از جمله چهره‌های علمی و پژوهشی هستند که در این نشست تخصصی حضور یافته و به طرح دیدگاه‌های خود درباره نسبت عکاسی و تاریخ خواهند پرداخت.
اهداف نشست تخصصی عکاسی جنگ؛ از اسناد آرشیوی تا روایت‌های تصویری
یکی از مهم‌ترین محورهای این نشست، بررسی نسبت میان اسناد آرشیوی و روایت‌های عکاسانه در تاریخ معاصر است. عکاسی جنگ، همواره با چالش‌های اخلاقی، فنی و روایتی مواجه بوده است. این نشست تلاش دارد تا با بهره‌گیری از تجربیات عکاسان و دیدگاه‌های نظری اساتید، به این پرسش‌ها پاسخ دهد که چگونه می‌توان میان واقعیت عینی و روایت تصویری تعادل برقرار کرد؟ و آیا عکس‌های جنگ، صرفاً اسناد تاریخی هستند یا می‌توانند روایت‌هایی فراتر از واقعیت را نیز به تصویر بکشند؟
نمایشگاه عکس؛ ۴۰ فریم از تاریخ بصری جنگ
هم‌زمان با برگزاری نشست تخصصی عکاسی جنگ، نمایشگاهی از آثار برگزیده عکاسان خبرگزاری ایرنا نیز در فضای کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران میزبان علاقه‌مندان است. در این نمایشگاه، ۴۰ فریم عکس منتخب که روایتگر زوایای پنهان و آشکار دوران جنگ، ویرانی‌ها و حماسه‌های مقاومت است، در معرض دید عموم قرار گرفته است. این آثار، برشی بصری از تاریخ معاصر ایران هستند و فرصتی برای مخاطبان فراهم می‌کنند تا از نزدیک با نگاه و روایت عکاسانی که در بحرانی‌ترین لحظات تاریخ این سرزمین حضور داشته‌اند، آشنا شوند.
عکس‌های این نمایشگاه، نه تنها ثبت‌کننده لحظات تلخ و شیرین جنگ هستند، بلکه روایتگر ایستادگی، امید و مقاومت مردمی هستند که در سخت‌ترین شرایط، هویت خود را حفظ کردند. این نمایشگاه که تا [تاریخ] ادامه خواهد داشت، مورد استقبال دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به تاریخ و عکاسی قرار گرفته است.
شرکت در نشست به‌صورت حضوری و مجازی
علاقه‌مندان به شرکت در نشست تخصصی عکاسی جنگ می‌توانند به‌صورت حضوری در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، طبقه همکف، اتاق شورا حضور یابند و یا از طریق نشانی برخط اعلام‌شده، به‌صورت مجازی در این برنامه شرکت کنند. این امکان، فرصتی برای مخاطبان سراسر کشور فراهم کرده است تا از محتوای ارزشمند این نشست بهره‌مند شوند.
نشست تخصصی عکاسی جنگ، گامی مؤثر در جهت تقویت هم‌افزایی میان فعالان حوزه هنر و مستندسازی و همچنین ترویج گفتمان عکاسی مستند در میان نسل جوان محسوب می‌شود. با توجه به حضور عکاسان پیشکسوت و اساتید برجسته، این رویداد می‌تواند به یکی از مهم‌ترین برنامه‌های علمی-فرهنگی سال در حوزه عکاسی تبدیل شود.
- نویسنده : امیر حسنی پارسا
Saturday, 24 October , 2026