به گزارش اتاق روشن پرس، هم‌زمان با روز جهانی عکاسی، استاد اسماعیل عباسی در حاشیه مراسم بزرگداشت استاد کاوه فرزانه که به همت کانون عکاسی شفق در فرهنگسرای ارسباران تهران برگزار شد، در پاسخ به سوال خبرنگار اتاق روشن پرس، خطاب به عکاسان جوان و دانشجویان عکاسی، بر اهمیت تفکر، شناخت، مطالعه و کسب بینش در مسیر حرفه‌ای و هنری عکاسی تأکید کرد.
این عکاس و مدرس باسابقه، عکاسی را فراتر از تکنیک و تولید تصویر دانست و گفت: «عکاسی نه تکنیک است و نه هنر؛ عکاسی یک تفکر و ژرف‌نگری است.»
عباسی در ادامه با اشاره به ضرورت تقویت دانش نظری در میان عکاسان جوان، توصیه کرد علاقه‌مندان به عکاسی در کنار آموزش تکنیک‌های عکاسی و مهارت‌های فنی، مطالعه در حوزه‌هایی همچون فلسفه، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و روایتگری را جدی بگیرند؛ حوزه‌هایی که به گفته او می‌توانند زمینه شکل‌گیری یک بینش عمیق و نگاه آگاهانه در عکاس را فراهم کنند.
پیش از دوربین، ذهن خود را آماده کنید
استاد اسماعیل عباسی در تشریح نگاه خود به آموزش عکاسی گفت:
«تنها توصیه‌ای که به جامعه عکاسی و جوانان دارم این است که به سمت و سوی درک و فهم فلسفه، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و روایتگری که به آنها بینش اساسی می‌دهد، بروند.»
او تأکید کرد که عکاس جوان باید پیش از در دست گرفتن دوربین، دانش و درک کافی از جهان پیرامون خود داشته باشد و افزود:
«قبل از اینکه عکاس بشوند و دوربین دست بگیرند، باید اینها را بدانند و با آمادگی و درک بالا دوربین را در دست بگیرند و عکاسی کنند.»
این دیدگاه، بر اهمیت نگاه عکاس، اندیشه تصویری و توانایی روایتگری در کنار مهارت‌های فنی تأکید دارد؛ موضوعی که در سال‌های اخیر و با گسترش دوربین‌های دیجیتال و تلفن‌های هوشمند، بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است.
تکنیک را می‌توان آموخت؛ تفکر نیازمند ساختن ذهن است
عباسی برای توضیح اهمیت تفاوت میان مهارت فنی و تفکر در عکاسی، از ادبیات مثال می‌زند و می‌گوید:
«درست مثل نویسنده‌ای که یک قلم زیبا و خوب در دست دارد، ولی چه چیزی می‌خواهد بنویسد، باید قبل از آن آنجا را پر کرده باشد.»
از نگاه او، داشتن ابزار مناسب و تسلط بر تکنیک به‌تنهایی نمی‌تواند به تولید یک اثر عکاسانه تأثیرگذار منجر شود. عکاس باید پیش از ثبت تصویر، از دانش، تجربه، مطالعه و اندیشه برخوردار باشد تا بتواند از دوربین به‌عنوان یک ابزار بیان و روایت استفاده کند.
او در ادامه خطاب به عکاسان جوان تأکید می‌کند:
«جوانان در شروع راه عکاسی باید به سمت درک و فهم بالا حرکت کنند و جدی بگیرند.»
یادگیری تکنیک ممکن است، اما ساختن نگاه زمان می‌برد
این مدرس عکاسی همچنین میان سرعت یادگیری تکنیک و شکل‌گیری تفکر تفاوت قائل می‌شود و می‌گوید:
«یادگیری تکنیک هر زمانی امکان دارد؛ عده‌ای در یک هفته و عده‌ای ظرف مدتی بیشتر می‌آموزند و در نهایت هر دو تکنیک را یاد می‌گیرند، ولی برای تفکر باید ذهن را پر کرده باشند.»
از این منظر، آموزش عکاسی تنها به یادگیری نورپردازی، ترکیب‌بندی، نوردهی، کار با دوربین یا نرم‌افزارهای ویرایش تصویر محدود نمی‌شود. شکل‌گیری یک نگاه شخصی و عکاسانه نیازمند مطالعه مستمر، شناخت جامعه، درک انسان و توانایی روایت کردن جهان از منظر خود عکاس است.
پیام اسماعیل عباسی در روز جهانی عکاسی را می‌توان دعوتی به بازاندیشی در مسیر آموزش و فعالیت حرفه‌ای عکاسان جوان دانست؛ دعوتی برای اینکه دوربین نه صرفاً ابزاری برای تولید تصویر، بلکه وسیله‌ای برای بیان اندیشه، شناخت جهان و روایت تجربه انسانی باشد.
در شرایطی که تولید و انتشار تصویر بیش از هر زمان دیگری آسان شده است، شاید یکی از مهم‌ترین چالش‌های عکاسی امروز نه «چگونه عکس گرفتن»، بلکه «چرا عکس گرفتن و چه چیزی گفتن» باشد.
گزارشگر: ناهید علینقی‌زاده
عکاس: معصومه اسکندری
Saturday, 24 October , 2026