عکس‌های «جو آن چاس»؛ دعوتی برای سکون و تامل در میان هیاهوی بی‌انتهای دنیای دیجیتال

به گزارش اتاق روشن پرس، «کریس گمپت» (Chris Gampat)، نویسنده رسانه تخصصی «فوبلاگرافر» (The Phoblographer)، در یادداشت تحلیلی خود به تاریخ ۳ مهر ۱۴۰۵ (۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶)، مخاطبان را به دنیایی دعوت می‌کند که گویی از دل خاطراتی دوردست و نوستالژیک بیرون کشیده شده است؛ دنیایی که در آثار «جو آن چاس» (Jo Ann Chaus) با وسواسی هنری نسبت به رنگ‌ها و فضایی که یادآور دوران سریال معروف «مد من» (Mad Men) است، جان می‌گیرد. این آثار در واقع دعوتی است به یک نوع مستندنگاری ویژه که ریشه در اصالت دارد و بیش از آنکه به دنبال کسب لایک در فضای مجازی باشد، می‌کوشد مخاطب را به اندیشیدن وادار کند.

«جو آن چاس» که به دلیل پژوهش‌های روان‌شناختی در حوزه خودپرتره و بررسی «میراث نسلی» (Generational Inheritances) شهرت دارد، در کتاب جدید خود با نام «ناگفته‌ها» (Unspoken)، مفهوم زنانگی را از زوایایی کاویده است که به‌مراتب عمیق‌تر و دور از اجراگری‌هایِ رایجِ تولیدکنندگان محتوا در اینترنت است. برخلاف آنچه در فرهنگ عامه با برچسب‌هایی نظیر «تراد وایف» (Trad-Wife) دیده می‌شود، تصاویر چاس فاقد هرگونه تلاشی برای خوشایند اقتصاد توجه (Attention Economy) است و مخاطب را در فضایی معلق میان واقعیت و رویا رها می‌کند.

بازی استادانه با نور و تاریکی

یکی از ویژگی‌های متمایز سبک چاس، تعادل استراتژیک میان رنگ‌ها و نواحی تاریک تصویر است؛ گویی او با تکنیکی مشابه «نورافکن» (Spotlight Effect)، بخش‌های غیرضروری تصویر را در تاریکی مطلق فرو می‌برد تا ذهن مخاطب ناگزیر به سمت عناصر اصلی جذب شود. در تصاویری همچون مجسمه سر گوزن در میان آب‌های آرام یا زنی بر لبه تخت‌خواب، چاس با ایجاد نوعی «ابهام خلاقانه»، فضاهای خالی را برای پر کردن توسط ذهن مخاطب باقی می‌گذارد؛ همان چیزی که امروزه در اکثر تصاویرِ آنلاین غایب است.

در برخی از این تصاویر، نمادگرایی به اوج می‌رسد؛ مانند جای پای انسانی که بر روی یک کاناپه مخمل مجلل باقی مانده است. این صحنه، اگرچه ممکن است برای کسانی که وسواسِ کمال‌گرایی دارند آزاردهنده به نظر برسد، اما در واقع لحظه‌ای عمیقاً انسانی است که گویی از دل تجربه‌های شخصی چاس بیرون آمده است. این جسارتِ به نمایش گذاشتنِ بی‌واسطه‌ی زندگی، در تضاد کامل با محافظه‌کاری‌های مرسوم (مانند پوشاندن مبلمان با پلاستیک برای حفظ ظاهر) قرار دارد و بر «بودن» به جای «نمایش دادن» تاکید می‌کند.

عکاسی به مثابه پادزهر هوش مصنوعی

این نگاه عمیق و تامل‌برانگیز، در دورانی که هوش مصنوعی مولد (Generative AI) صنایع خلاق را تحت تاثیر قرار داده، ارزشی دوچندان یافته است. به همین منظور، قرار است در تاریخ ۳ آبان ۱۴۰۵ (۲۵ اکتبر ۲۰۲۶)، جشنواره «فایو بورو فوتو فست» (5 Boro Foto Fest) در نیویورک میزبان «جو آن چاس» و بیش از ۴۰ هنرمند دیگر باشد. این رویداد، رویکردی هدفمند از سوی «فوبلاگرافر» برای کاهش اثرات مخرب هوش مصنوعی بر صنعت عکاسی و احیای ارزش‌های اصیل هنری است که حضور در آن برای تمامی دوست‌داران هنر عکاسی توصیه می‌شود. در نهایت، آثار جو آن چاس به ما یادآوری می‌کند که عکاسی واقعی، نه در اسکرول کردن‌های ممتد، بلکه در ایستادن و خیره شدن به عمق تصویر نهفته است.

منبع: https://www.thephoblographer.com/

مترجم: حنانه قنبری