درگذشت جواد مجابی؛ شاعر، منتقد هنری و نویسنده نام آشنای ایران

به گزارش اتاق روشن پرس، جواد مجابی، مردی که در گستره وسیعی از هنر و ادب ایران زمین نامی ماندگار از خود بر جای گذاشت، امروز در ۸۶ سالگی پس از دوره ای بیماری، چراغ زندگی را خاموش کرد. او از جمله نادر هنرمندانی بود که در شعر، داستان، طنز، نقد هنری و نقاشی، حضوری پررنگ و تأثیرگذار داشت و آثارش طی چند دهه، در جریانهای مختلف فرهنگی ایران حضور داشت

زندگی و تحصیلات

جواد مجابی ۲۲ مهر ۱۳۱۸ در قزوین متولد شد و از همان نوجوانی به ادبیات و نقاشی روی آورد. او در آغاز دهه چهل در رشته حقوق و دکترای اقتصاد از دانشگاه تهران فارغالتحصیل شد، اما هیچگاه به سراغ حرفههای تحصیلی خود نرفت و مسیر هنر و فرهنگ را برگزید

. او در همان دوره به عنوان کارشناس وزارت فرهنگ و هنر مشغول به کار شد و به صورت حرفهای و مستمر به روزنامهنگاری و نویسندگی پرداخت

روزنامه نگاری و حضور در مطبوعات

مجابی فعالیت حرفهای روزنامهنگاری خود را از سال ۱۳۴۷ در روزنامه اطلاعات آغاز کرد و تا سال ۱۳۵۸ به عنوان دبیر بخش فرهنگ و هنر این روزنامه فعالیت داشت

 او با مجلات ادبی مهمی چون «فردوسی»، «جهان نو»، «خوشه»، «آدینه» و «دنیای سخن» همکاری کرد و مدتی نیز سردبیری مجله «دنیای سخن» را بر عهده داشت

فعالیت ادبی و آثار ماندگار

در چهل سال گذشته، بیشتر آثار خلقشده توسط مجابی در زمینه رمان و شعر شکل گرفته است

 نخستین مجموعه شعر او با عنوان «فصلی برای تو» در سال ۱۳۴۴ و در ۲۵ سالگی منتشر شد و به گفته خودش، این کتاب مجوز رسمی ورودش به دنیای شاعران و نویسندگان عصرش شد

از او دهها کتاب در قالبهای مختلف، از جمله شعر، داستان کوتاه، رمان، طنز، نمایشنامه، فیلمنامه و پژوهش منتشر شده است

 «شب ملخ»، «شهربندان»، «بنفشههای سراشیب»، «باغ گمشده» و «یادداشتهای آدم پرمدعا» از آثار شناختهشده او هستند . «شب ملخ» با فضای سورئال و روایتی چندلایه، هنوز هم از آثار شاخص ادبیات داستانی دهه شصت ایران به شمار میرود . «شناختنامه احمد شاملو» و «شناختنامه غلامحسین ساعدی» از دیگر آثار پژوهشی ارزشمند اوست که به معرفی و تحلیل کارنامه این دو چهره بزرگ ادبیات ایران پرداخته است

نقش بیبدیل در نقد هنرهای تجسمی

جواد مجابی یکی از منتقدان مطرح در حوزه تجسمی بوده و در این زمینه آثار متعددی نوشته است

 او از چهرههای شاخص و پیشگام در حوزه نقد نقاشی و هنرهای تجسمی ایران به شمار میرفت . کتاب دو جلدی «نود سال نوآوری در هنر تجسمی ایران» که در سال ۱۳۹۵ منتشر شد، با حدود ۸۰۰ صفحه، تاریخ هنرهای تجسمی معاصر ایران از سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۹۰ را با رویکردی تاریخی و تحلیلی بررسی میکند و بیتردید یکی از مهمترین و جامعترین اسناد تاریخ هنر معاصر ایران محسوب میشود

طنزپردازی و نگاه انتقادی

از جواد مجابی باتوجه به درونمایه بعضی از آثارش، بهعنوان طنزپرداز ایرانی نیز یاد میشود

 او با تکیه بر میراث کلاسیک ادبیات ایران، بهویژه عبید زاکانی، توانست طنزی مدرن و انتقادی خلق کند. مجموعه «عبید باز میگردد» و «نیشخند ایرانی» از جمله آثار طنزی هستند که در آنها، با زبانی هوشمندانه، ناهنجاریهای روزگار خود را به باد نقد گرفت . او همچنین پژوهشی گسترده درباره تاریخ طنز در ادبیات ایران انجام داد و طنز را نه صرفاً به عنوان گونهای ادبی، بلکه به عنوان ابزاری برای نگاه انتقادی به جامعه دنبال میکرد

جوایز و افتخارات

جواد مجابی در سال ۱۳۵۴ برای روزنامهنگاری و فعالیت در این حوزه، جایزه فروغ را دریافت کرد. پس از آن نیز در سال ۱۳۸۲ جایزه بیژن جلالی را برای نقد دریافت کرد. جایزه آرش جشنواره تیرگان در ۲۰۰۸ تورنتو از دیگر جوایز این ادیب و منتقد هنری به شمار میرود

سالهای پایانی و فعالیت هنری تا آخرین لحظات

مجابی در سالهای پایانی زندگی نیز به فعالیت هنری ادامه داد. در سال ۱۴۰۵ و در دوره ای که در بیمارستان ایرانمهر بستری بود، مجموعهای از نقاشیهای او با عنوان «شبهای سفید بیمارستان و من» به نمایش درآمد؛ آثاری که از تداوم فعالیت هنری او در سالهای پایانی زندگی حکایت داشت

این نمایش نشان داد که او تا واپسین روزهای حیات، حتی در بستر بیماری، قلم و قلممو را زمین نگذاشت

واکنش جامعه هنری و اطلاعیه تشییع

خانواده جواد مجابی اعلام کردهاند که فعلاً فقط مراسم تشییع برگزار خواهد شد و پس از آن به مدت هفت روز در منزل این هنرمند بر روی دوستدارانش باز است تا علاقهمندان بتوانند برای یادبود و ادای احترام به او مراجعه کنند. جزئیات زمان و مکان تشییع پیکر جواد مجابی متعاقباً از سوی خانواده اعلام خواهد شد