به گزارش اتاق روشن پرس، کریم عارفی از چهره‌های باسابقه عرصه عکاسی ایران بود که بخش قابل توجهی از فعالیت حرفه‌ای خود را به ثبت تصویری بناهای تاریخی، آثار معماری و میراث فرهنگی کشور اختصاص داد. عکس‌های او از میراث تاریخی ایران، بخشی از کارنامه تصویری این هنرمند را شکل می‌دهد؛ آثاری که در گذر زمان، علاوه بر ارزش هنری، می‌توانند به‌عنوان اسناد تصویری از وضعیت آثار تاریخی در دوره‌ای مشخص مورد توجه قرار گیرند.
یکی از نمونه‌های شاخص این بخش از فعالیت عارفی، کتاب «نگاهی تازه به تخت جمشید» است که در سال ۱۳۸۶ با همکاری کمیسیون ملی یونسکو در ایران منتشر شد. این کتاب مجموعه‌ای از عکس‌های رنگی کریم عارفی از تخت جمشید را دربرمی‌گیرد و توضیحات تصاویر آن به چهار زبان فارسی، انگلیسی، آلمانی و فرانسه ارائه شده است.
این اثر در قطع سلطانی و با جلد گالینگور منتشر شده و از جمله آثار منتشرشده‌ای است که تصویری منسجم از نگاه عارفی به یکی از مهم‌ترین محوطه‌های تاریخی ایران ارائه می‌کند.
تخت جمشید از جمله بناهایی است که طی دهه‌های گذشته بارها از سوی عکاسان ایرانی و خارجی ثبت شده است. از این رو، عکاسی دوباره از چنین موضوعی صرفاً به معنای ثبت یک بنای تاریخی نیست، بلکه عکاس ناگزیر است با انبوه تصاویر پیشین آن نیز مواجه شود. عنوان «نگاهی تازه به تخت جمشید» را می‌توان از همین منظر مورد توجه قرار داد؛ تلاشی برای بازخوانی یک موضوع آشنا از زاویه‌ای متفاوت و ارائه تصویری تازه از میراثی که بارها در قاب عکاسان قرار گرفته است.
اهمیت عکس‌های عارفی از بناها و آثار تاریخی، تنها به ویژگی‌های زیبایی‌شناختی آنها محدود نمی‌شود. تصاویر تاریخی در گذر زمان می‌توانند به اسناد بصری تبدیل شوند و اطلاعاتی درباره وضعیت بناها، جزئیات معماری، سطوح و نقوش آثار و حتی شیوه نگاه جامعه به میراث فرهنگی در یک دوره تاریخی در اختیار پژوهشگران قرار دهند.
نیما بزرگی در یادداشتی درباره کریم عارفی، با اشاره به جایگاه این هنرمند و اهمیت عکس‌های او از میراث تاریخی ایران، نوشته است: «عکاسی از یک بنای تاریخی کار ساده‌ای نیست. اهمیت موضوع از قبل وجود دارد و همین می‌تواند عکاس را به تکرار تصاویر آشنا بکشاند. مسئله از جایی شروع می‌شود که عکاس بتواند جای خودش را در برابر موضوع پیدا کند.»
بزرگی همچنین با اشاره به عکس‌های عارفی از تخت جمشید، این مجموعه را نمونه‌ای از مواجهه دوباره یک عکاس با موضوعی می‌داند که پیش از آن بارها به تصویر کشیده شده است. به اعتقاد او، ارزش تصاویر مربوط به معماری و میراث تاریخی با گذشت زمان تغییر می‌کند و عکس‌هایی که در زمان ثبت، بیش از هر چیز به‌عنوان آثار عکاسانه دیده می‌شوند، سال‌ها بعد می‌توانند ارزش مستند و تاریخی تازه‌ای پیدا کنند.
کریم عارفی سال‌های متمادی در عرصه عکاسی ایران فعالیت کرد و عضویت در مؤسسه هنرمندان پیشکسوت را نیز در کارنامه خود داشت. تمرکز بخشی از فعالیت‌های او بر فرهنگ، تاریخ و میراث ایران، جایگاهی ویژه برای آثارش در میان تصاویر ثبت‌شده از بناها و آثار تاریخی کشور ایجاد کرده است.
اکنون با درگذشت این هنرمند، بخشی از تاریخ عکاسی ایران نیز یکی از عکاسان باسابقه خود را از دست داده است؛ اما آثار ثبت‌شده او همچنان به حیات خود ادامه می‌دهند. عکس‌هایی که زمانی روایت تصویری یک بنا یا اثر تاریخی بودند، امروز خود نیز به بخشی از تاریخ تبدیل شده‌اند.
کریم عارفی بامداد سه‌شنبه ۱۰ شهریورماه ۱۴۰۵، پس از یک دوره بیماری درگذشت.
اتاق روشن پرس، درگذشت این عکاس پیشکسوت را به خانواده، جامعه عکاسی و هنرمندان ایران تسلیت می‌گوید.
یاد و آثارش گرامی باد.
- نویسنده : تحریریه اتاق روشن پرس
Saturday, 24 October , 2026