ورنر بیشوف و میراث رنگین دوربین «دوین تریکالر»؛ احیای نگاتیوهای گمشده

در سال ۱۳۹۹، مارکو بیشوف، فرزند عکاس نامدار آژانس مگنوم، در حال بررسی ۶۰ هزار نگاتیو در آرشیو پدرش بود که به مجموعه‌هایی از نگاتیوهای شیشه‌ای سه‌گانه برخورد کرد. این کشف، پروژه‌ای را آغاز کرد که امروز به احیای آثار رنگی «ورنر بیشوف» با استفاده از دوربین «دوین تریکالر» منجر شده است؛ پروژه‌ای که نگاه ما به این عکاس کلاسیک سیاه و سفید قرن بیستم را به‌کلی تغییر می‌دهد.

کشف میراثی در پسِ سایه‌ها

ورنر بیشوف، عکاس سویسی که بیشتر برای پرتره‌های سیاه و سفید و نگاه نافذش به جهان شناخته می‌شد، در دهه‌های میانی قرن بیستم با دوربینی خاص به نام «دوین تریکالر» (Devin Tricolor) کار می‌کرد. این دوربین که در اواخر دهه ۱۳۱۰ میلادی ساخته شد، یکی از نخستین دوربین‌های تک‌شات بود که از فرآیند «تریکرومی» (سه‌رنگی) استفاده می‌کرد. مارکو بیشوف در سال ۱۳۹۹ متوجه شد که برخی نگاتیوهای شیشه‌ای که کنار گذاشته بود، در واقع خروجی‌های این دوربین خاص هستند که با استفاده از فیلترهای رنگی (قرمز، سبز و آبی) تصاویر را ثبت می‌کردند.

SWITZERLAND. Zurich. 1939. Model with rose.
EX.WB014

GERMANY. 1946. In the ruins of Cologne.
EX.WB033

تقابل جنگ و آرامش

بیشوف که در اصل نقاش بود، پیش از آغاز جنگ جهانی دوم به پاریس مهاجرت کرد و سپس به سویس بازگشت. یکی از تصاویر برجسته این مجموعه، متعلق به سال ۱۳۲۱ است؛ تصویری از یک بچه گربه سفید در بستر که با نگاهی کریستالی به لنز خیره شده است. مارکو بیشوف در این باره می‌گوید: «برای من شگفت‌انگیز بود که پدرم این تصاویر لطیف و شکننده را در حالی ثبت کرد که جنگ سراسر اروپا را فرا گرفته بود.»

GREECE. Epirus. 1947. Shepherd.
EX.WB026

GREECE. 1947. Washday.
EX.WB042

GERMANY. Berlin. 1946. Spree.
EX.WB019

ITALY. 1946. Farmers.
EX.WB046

عکاسی از ویرانه‌ها؛ رنگی متفاوت از تاریخ

پس از پایان جنگ در سال ۱۳۲۴ (۱۹۴۶)، بیشوف دوربین دوین تریکالر خود را به آلمان برد تا ویرانه‌های شهرهای بزرگ را مستند کند. در این تصاویر، اثرات جنگ با وضوحی خیره‌کننده ثبت شده است؛ از آبیِ آسمان در میان طاق‌های بمب‌باران‌شده تا جزئیات دقیق پرتره‌ها. برخلاف عکس‌های سیاه و سفید که حال و هوایی انتزاعی‌تر به جنگ می‌بخشند، این تصاویر رنگی، واقعیتی خشن و ملموس از ویرانی را روایت می‌کنند.

دوربین «دوین تریکالر» متعلق به ورنر بیشوف در جریان یک نمایشگاه در موزه ماسی لوگانو (MASI Lugano)، که اکنون در موزه دوربین سوئیس در وِوه (Vevey) برپا است. نماهایی از چیدمان نمایشگاه «ورنر بیشوف: رنگ‌های نادیده» © ماسی لوگانو. تصویر…

فرآیند احیای رنگ‌ها

امروزه به لطف تکنولوژی دیجیتال، نگاتیوهای سه‌گانه بیشوف اسکن و با هم ترکیب می‌شوند. مارکو بیشوف توضیح می‌دهد که تیم او برای رسیدن به رنگ‌های دقیق، چندین بار تلاش کردند و با استناد به نسخه‌های قدیمی مجله «دو» (Du)، به بهترین تفسیر از رنگ‌های واقعی بیشوف دست یافتند. این فرآیند، هویتی نو به آثار او بخشیده است؛ هویتی که نشان می‌دهد بیشوف، فراتر از یک عکاس کلاسیک سیاه و سفید، با پیشروترین تکنولوژی‌های رنگی زمان خود نیز کار می‌کرده است.

NETHERLANDS. Town of Roermond. 1945.

ورنر بیشوف در ۱۶ مه ۱۹۵۴ (۲۶ اردیبهشت ۱۳۳۳) در یک حادثه رانندگی در کوه‌های آند در پرو درگذشت؛ او در آن زمان در حال ثبت آخرین آثار خود بود و فرزندش مارکو تنها چهار سال داشت. اکنون با احیای این آثار، بیشوف نه تنها به عنوان عکاسِ لحظات سیاه و سفید، بلکه به عنوان هنرمندی شناخته می‌شود که با رنگ‌ها، تاریخ را به شکلی متفاوت برای نسل‌های بعد ثبت کرد.