دوان مایکلز، عکاس آمریکایی و یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های عکاسی مفهومی که با نگاه شخصی و خلاقانه‌اش مسیر تازه‌ای در این هنر گشود، در سن ۹۴ سالگی از دنیا رفت.

به گزارش اتاق روشن پرس، گالری DC Moore که نمایندگی آثار دوان مایکلز را برعهده داشت، اعلام کرد این عکاس برجسته در تاریخ ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ پس از یک دوره کوتاه بیماری در بیمارستان درگذشته است. او هنگام درگذشت ۹۴ سال داشت.

مایکلز برای بسیاری از علاقه‌مندان جدی عکاسی، هنرمندی است که نگاه به ظرفیت‌های این رسانه را دگرگون می‌کند. تأثیرپذیری او بیشتر از ادبیات و سوررئالیسم بود تا سنت‌های رایج عکاسی. ویلیام بلیک، رنه ماگریت، لوئیس کارول و جوزف کورنل از جمله هنرمندانی بودند که بر او اثر گذاشتند.

او در طول چند دهه فعالیت خود بیش از ۴۰ کتاب منتشر کرد و تا سال‌های پایانی عمر نیز به نمایش آثارش ادامه داد.

دوان مایکلز عکاس و هنرمند آمریکایی، یکی از چهره‌های تأثیرگذار و متفاوت در تاریخ عکاسی معاصر به شمار می‌رود؛ هنرمندی که با شکستن قواعد رایج، نگاه تازه‌ای به این رسانه بخشید. او به‌جای ثبت صرف واقعیت، از عکاسی به‌عنوان ابزاری برای روایت، تخیل، حافظه و بیان مفاهیم ذهنی استفاده می‌کرد. آثار مایکلز اغلب شامل مجموعه‌ای از عکس‌های سیاه‌وسفید صحنه‌پردازی‌شده بود که در قالب روایت‌های دنباله‌دار و گاه با نوردهی چندگانه ارائه می‌شدند. یکی از ویژگی‌های شاخص کار او، افزودن متن‌های دست‌نویس به عکس‌ها بود؛ نوشته‌هایی که به گفته خودش، «چیزهایی را بیان می‌کردند که در تصویر دیده نمی‌شود».

مایکلز خودآموخته بود و هیچ‌گاه خود را محدود به جریان‌ها و قالب‌های تثبیت‌شده نکرد. او در دوره‌ای به شهرت رسید که عکاسی بیش از هر چیز با مستندسازی و گزارشگری شناخته می‌شد، اما مسیر او کاملاً متفاوت بود. الهام او بیش از آنکه از عکاسان دیگر باشد، از ادبیات، فلسفه و سوررئالیسم می‌آمد و همین مسئله سبب شد آثارش حال‌وهوایی شاعرانه، مفهومی و گاه رازآلود داشته باشند. دوان مایکلز با انتشار ده‌ها کتاب و برگزاری نمایشگاه‌های متعدد، تأثیر عمیقی بر نسل‌های بعدی عکاسان گذاشت و امروز از او به‌عنوان یکی از نوآورترین هنرمندان عکاسی قرن بیستم و بیست‌ویکم یاد می‌شود.

مایکلز در اوایل دهه ۱۳۴۰ خورشیدی، زمانی که عکاسی عمدتاً بر گزارشگری و مستندسازی استوار بود، به شهرت رسید. اما او مسیر متفاوتی را برگزید: ساخت مجموعه‌هایی از تصاویر سیاه‌وسفید صحنه‌پردازی‌شده که مانند فیلم‌های کوتاه روایت می‌شدند و اغلب با نوردهی چندگانه ترکیب می‌گردیدند. این تصاویر معمولاً با نوشته‌های دست‌نویس همراه بودند؛ متن‌هایی که به گفته خودش «آنچه را نمی‌توان در تصویر دید، بازگو می‌کردند».

او باور داشت: «یا رسانه تو را تعریف می‌کند، یا تو رسانه را از نو تعریف می‌کنی» و این جمله روح حاکم بر تمام دوران فعالیت او بود. مایکلز خودآموخته بود، به جریان یا مکتب خاصی تعلق نداشت و علاقه‌ای به قرار گرفتن در چارچوب‌های تثبیت‌شده نشان نمی‌داد.

از نگاه بسیاری، دنیای عکاسی این هفته یکی از اصیل‌ترین و خلاق‌ترین هنرمندان خود را از دست داد. اما کتاب‌ها و ایده‌های مرزگشایی که او در آثارش بر جای گذاشته، همچنان الهام‌بخش نسل‌های آینده خواهند بود.

منبع خبر: https://www.dpreview.com/

مترجم: ریحانه تقی یاری